|
|
|   |
Column 'Groeten uit Berbroek' - Columns 310 t.e.m. 319
319. Berbroek s'éveille (dinsdag 19 juni)
Wie op het platteland woont, kent het voorrecht om tijdens deze periode
van het jaar tussen vier en vijf uur 's ochtends te kunnen luisteren naar
de vogels. Vandaag, dinsdag 19 juni is het om vier uur mistig. Alleszins
in Berbroek. Het is windstil en de dialogen van de vogels zijn deze keer
opvallend luid. Het inspireert me om aan mijn bureau nog eens te luisteren
naar de septets van Johann Hummel en Franz Berwald. Romantic Ensembles. Is
er een betere manier om de dag aan te snijden? Om vijf uur wordt het
opvallend stil. De vogels zijn blijkbaar gebriefd en vertrokken. Je moet
geen ornitholoog zijn om te weten dat ze nu naar hun werk vertrokken zijn.
Ze werken allemaal in Atlantis! Daar was het de afgelopen dagen trouwens
een drukte van jewelste met de komst van een afvaardiging gieren uit de
Pyreneeën en de Balkan. Met een tiental gieren kwamen ze aangevlogen op
zoek naar karkassen van de afgelopen verkiezingen. Maar de eigenlijke
reden van hun komst was een conferentie over het snel uitsterven van
vogelsoorten. Zo'n tien procent van alle vogelsoorten is wereldwijd
bedreigd. Dat is alleszins de voorspelling van een groep mantelmeeuwen uit
Cambridge. De meeuwen maakten in mei van dit jaar de spraakmakende studie
'Birdlife International'. Daarin stond vermeld hoe het met de vogels is
gesteld. Tien procent van alle vogelsoorten betekent zo'n 1.221 soorten!
Maar vooral de appendix van de spraakmakende studie zorgde voor veel
commotie want er werden bovenop die 1.221 soorten nog eens 812
vogelsoorten genoemd onder de categorie 'bijna bedreigd'. Nog nooit waren
er zoveel vogelsoorten met uitsterven bedreigd. Een onmiddellijke
bescherming van de 2.033 van de in totaal rond de 10.000 bekende
vogelsoorten op aarde dringt zich op. Het is een volgend schrijnend
verhaal van het leven op aarde. Heel veel, zoniet alles heeft te maken met
het teloorgaan met het leefgebied van de vogels. De mens rukt onmeedogend
op en vernietigt alles op zijn weg to heaven. Te land, te water en te
lucht! In die context worden ruim 86 procent van de vernoemde bedreigde
soorten getroffen. Que faire?
Ja, que faire? Politici zijn er niet en nergens mee bezig. In geen enkel
land. Het is hun laatste zorg. Gelukkig worden vogels in de lucht niet
gevangen zoals vissen in het water, want dan zouden enkele randdebielen de
quota van uitsterven nog verdedigen, net zoals ze dat doen met de visquota
in de niet eens zó onmetelijke oceanen. Neen, het leven is zoals reclame
maken: het is maar goed als het op is. Dus, vreet maar lieve mensen, vreet
maar alles op. Ruk maar op naar rechts, naar links, naar boven en naar
onder. Speel maar verder Russische roulette, wees maar ijdel als een god.
Tart elke verbeelding met een nieuwe vangst en propageer voortdurend dat
geld, macht en sex de enige na te streven geneugten zijn van het
menselijke leven. Een vogel meer of minder? Een walvis meer of minder?
Gedaan met de witte tijger in China? Maak je geen zorgen. De generatie van
veertig-vijftigjarigen en ouder zingt het nog wel uit op aarde, maar de
volgende geconditioneerde lefgozers zal kwallen, wormen en kraaien moeten
zoeken om te overleven. Isaac Newton (1642-1727) voorzag het einde van de
wereld in 2060. Wel, net zoals hij er niet eens zo ver langs zat met zijn
theorie over de zwaartekracht, zou het wel eens kunnen dat de Britse
wetenschapper ook hier weer spijkers met koppen slaat.
En het was hierover dat het deze ochtend ging bij de talrijke vogels,
samengetroept in de buurt van mijn open slaaplkamervenster in een van de
vele eikenbomen en notenboom, denk ik. Ik zag trouwens ook een vogel met
een mutsje op zijn kop. Wellicht van de Hebreeuwse Universiteit van
Jeruzalem waar momenteel een uitzonderlijke tentoonstelling van Newton
plaatsvindt.
Het is nu zes uur in de morgen. De machtige zon heeft de ijle mist
verdreven. Buiten is het muisstil. Wie nu ontwaakt, denkt dat er geen
vogels meer zijn. Dat ze plots uitgestorven zijn. Maar ik weet wel beter.
Ik heb ze al aan het werk gezien en gehoord, vandaag. En ze daarna in
colonne zien vertrekken naar Atlantis. Naar Mu, naar Lemuria of naar
Cyprus. Gedreven door de ether-energie, op de stromen van Akasha. Zeer
georiënteerd vliegen ze op en af in de 'Theorie van Alles' dat de
onherroepelijke zondvloedmythe zich weer zal herhalen en schoon schip zal
maken met de vuile aardkorst. Water is er daarvoor genoeg.
318. Sander (Dinsdag 12 juni)
Open brief
Vandaag siert de vrolijke vrolijkheid de dag. Dinsdag 12 juni 2007 zal bol
staan van blijdschap. De uitermate prachtige Moldau van Smetana zal 24 uur
lang alle kleine gaatjes in alle lichamen van goede wil 'bestromen'.
Iedere intermoleculaire ruimte zal gevuld worden met plezier en
deugdelijkheid. Goede mensen, alle kinderen, dus, zullen op deze dag hic
et nunc verdwaald geraken van vreugde. Onverklaarbaar en plots. Zoals het
gras er ineens is, de blaadjes en de bloemen de natuur een gezicht geven.
De sappige vruchten aan een boom de tekens des tijds aangeven. De stem uit
de radio die wel voor jou lijkt te zijn. Is dit de extreme allure van de
media? Maar vandaag ook weer die rinkelende telefoon met een blijde
boodschap. Precies op tijd. Alsof de goden meespelen met het geluk van de
dag, deze dag, deze mooie dag. Een netwerk van uren, minuten en seconden.
Van geven en nemen. Het Akashaveld opengespreid zoals een sneeuwtapijt.
Wiegende lavendel die geurt alsof de tijd op stap is en het leven mengt
met een uitzonderlijke smaak. Ik mag er niet aan denken verder te wandelen
in deze dag met opnieuw alle mensen in de hoofdrol. Deze dinsdag wordt
pure bekoring, buitengewoon zacht, honderd procent zuiver. Een zonnetje en
een buitje, flora en fauna, de ziel die korte uitstapjes maakt, een dag
die volstroomt van zinrijkheid. Een dag om mee weg te kruipen, maar nog
meer om mee uit te pakken. Eureka te roepen.
Dinsdag 12 juni 2007 smaakt lekkerder dan de andere dagen van deze week.
In deze open brief beloof ik het. Jij moet alleen maar geloven. Zoals
zieken bij dokters. Klanten bij apothekers. Het wordt een dag van alleen
maar vriendschap. Van vrijheid en dubbel gerijpte blijdschap. Geen aliens
onder ons, maar alleen hartelijke wezens die werken aan zichzelf en
zodoende de zeggingskracht van het gewone overstijgen. Dansen op de noten
van de melodie van de mooie blauwe Donau van J. Strauss. Wie zich vandaag
volledig overgeeft aan de goedheid zal de grens tussen werkelijkheid en
fictie maar vaag herkennen. Misschien spoelt hij of ij dan wel aan op een
verloren paradijs waar het Zwanenmeer echt bestaat en niet de zon maar de
noten van Tchaikovsky het mooie weer maken. Wie (z)weet?
Hoera! Leve dinsdag 12 juni! Fris en ontspannen. Feestelijkheid der
feestelijkheden. Met een brede levenstrilling die ongrijpbaar verder
zindert. Tot de klok weer middernacht zal slaan. Maar tot dan is de
zondvloed ver weg. Wie in the mood is, kan vandaag zijn eigen ruimte
bouwen voor morgen. Kleine perfecties voorzien in zijn geest. De ziel een
kleurtje bijgeven: bronsgroen, bijvoorbeeld. Dansen op water-muziek.
Vandaag kan aan het groot verlangen worden gesmeed om lang verder te
leven. Licht op te slaan om straks met meer intensiteit te schijnen. Het
kan allemaal. Zoals in een opera. Zoals in een symfonie. Maar ook zoals in
sommige gedichten waar het vrij zwevende woord geen grenzen heeft. Ad
infinitum.
Ach, gelukkige gevoelens zijn gratis. En jij, mijn zoontje Sander, ik wens
je vandaag een prachtige verjaardag toe, maar vooral wens ik je een mooie
reis toe, van hier tot Ithaka.
317. Jugendgarten (dinsdag 5 juni)
Ik ruim mijn bureau op en ik zie Antwerpen. Ik vang ook een glimp op van
mijn vriend Vic die zeker zou beamen dat het mooiste aan héél Brussel...
de eerste trein naar Antwerpen is. Vic, mijn allerbeste Vic die ik al
zolang niet gezien heb, niet meer ontmoet heb. Wie is Vic? Vic is een
culturele diversiteit in de flamboyante stad Anvers. Vic is in Antwerpen
de zee die altijd vlakbij is. Ach Antuérpia, voor toerisme is het een
droom. Barcelona aan de Schelde, zeggen Antwaarpenaren. Ik hou wel van
Antwerpen. Net zoveel als van Namen. Minder dan van Maastricht en Aken,
maar wel meer dan van Luik. Eigenlijk is het allemaal een kwestie van
gevoel op een welbepaalde moment. Gevoelens van thuiskomst veranderen
immers zoals het weer. Alleen zijn er veel meer variaties mogelijk en
kunnen de emoties hic et nunc het bestemmingsoord veranderen. Maar
plaatsen aan de Maas of de zee zijn altijd goed. De zee is outstanding en
de Maas exceptioneel bij goed weer. De Maas, de stroom die de Fransen in
1830 niet aan de Belgen cadeau wilden geven. Uiteindelijk hebben ze in
Givet toegegeven, maar die halsstarrigheid heeft een ferme hap van België
gekost. De grillige Maas is oké. Net zoals de immer bewegende zee of de
Maas tot de duizendste macht. Misschien nog meer. Wie zal het zeggen?
Plato heeft de Maas nooit gekend. Wel Atlantis. Plato kreeg het verhaal
over Atlantis te horen van een priester die het op zijn beurt gehoord had
van Solon uit Egypte en zo kwam het bij Kritias terecht en die had het dan
weer van zijn grootvader en die had het van Dropides, een vriend van
Solon. Wie heeft het verhaal van de Maas. Van wie? Van de kille Nerviërs?
Het is allemaal van geen belang. Het is allemaal zolang geleden. Je moet
al een historicus pur sang zijn met specialisatie 'Germanen en Galliërs'
om er iets van te bakken. Het is allemaal gissen wat die kerels aan de
Maas deden. Of niet deden. En het is bovendien niet relevant voor het
opruimen van mijn bureau. Ook het opruimen zelf is niet echt nodig. Orde
is voor mietjes. Net zoals regels en wetten. Je moet ze breken of
overtreden om vrij te kunnen leven. Anders ben je nog altijd dezelfde
slaaf als alle slaven van alle voorgaande eeuwen. Ik schat dat vandaag nog
altijd zo'n negenennegentig procent van alle mensen op de aarde slaven
zijn. Op de een of andere manier. Moderne slaven. Arbeiders en bedienden
sowieso. Eigenlijk iedereen die moet werken voor zijn geld is een slaaf,
een kleine of grote Ben Hur. Maar weinigen is de rol van Spartacus
weggelegd. Arafat, dat was een Spartacus. En Mandela toen hij nog in de
gevangenis zat. Ook Flam, de Vlaamse filosoof had trekken van een
Spartacus. Ach, het is altijd hetzelfde. Zonder meer is geld nog altijd
macht. En sex de saus van het leven. Eén indicatie? Tien procent van de
toeristen kiest anno 2007 voor een seksvakantie. Verveling en te veel geld
maken vooral de Westerse mens decadent. Zéér decadent en pervers. Wie over
deze stelling twijfelt, moet in de Hubble gaan wonen en naar de sterren
kijken. Maar vroeg of laat zal hij ook daar de donkere materie rond
clusters van sterrenstelsels ontdekken. En hoe zit het dan met dichters?
De eerste vraag in Kierkegaards meesterwerk 'Of-Of'. Ik laat in het wijde
midden of de omschrijving van de Deense filosoof to the point is, maar
dichters krijgen van hem alleszins een veeg uit de pan. En de
existentialist avant-la-lettre heeft niet geheel ongelijk. Dichters zijn
vaak schrijvers die niet kunnen schrijven. De discipline ontberen om het
tot een roman te brengen. En zeg zelf! Maar weinig dichters halen een
diepgang zodat de bodem van het hart geraakt wordt. Ze zingen enkel mooie
noten zoals de nachtegaal of de merel in goede vorm. Ik maak even een zeer
bizarre vergelijking, maar wat blijkt nu? Tien procent van alle
vogelsoorten is met uitsterven bedreigd. Bij de dichters is dat precies
omgekeerd: ruim negentig procent is bedreigd. Waarom? Omdat hun leefgebied
teloor gaat. De parallel met de dichterswereld is compleet. Wie schaft
zich nog een peperdure dichtbundel aan. Wie leest nog poëzie? De meeste
mensen willen bulk. Woorden uit de mond van politici. Woorden uit de
rekken van supermarkten. Holle woorden. Elke uitgeverij zal beamen dat
poëzie uitgeven een verliesmakende affaire is. Werken van de
internationale tenoren uitgezonderd. Kavafis. Slauerhoff. Rilke. Of Rutger
Kopland, de Nederlandse psycholoog die al eens schrijft over sappige sla.
Wel mensen, wat gaan we doen? Wat gaan we eraan doen? Wachten tot we
uitgedroogd zijn door de opwarming van de aarde die volgens de laatste
becijferingen drie keer sneller gaat dan eerst gedacht? Of terug naar de
presocratici? Back to basics? First things first? Eerlijk gezegd. Ik voel
me meer en meer stoïcijn worden en ik kijk eerlijk gezegd ook een beetje
uit naar de stoïcijnse rust die de filosoferende mens minder kwelt dan
pakweg de leer van Heidegger. Het is trouwens niet langer de populaire
filosofie her of der, maar zoals Wilhelm Schmid het vertelt in zijn boek
'Filosofie van de levenskunst': de tijd dat Hegel en Schopenhauer volle
zalen trokken, is voorbij. De gouden jaren zestig met universitaire
cursussen over Machiavelli, Marx of Sartre zijn definitief verleden tijd.
Kijk naar de VUB. Daar zijn bijna geen studenten filosofie meer. Je merkt
het aan het hedendaags straatbeeld. Filosofen slenteren weer zoals 2.500
jaar geleden, over straat. Sommigen met een kruik bier in de hand. Het
zijn enkel de autodidacten die nog echte filosofie beleven. Zij laten zich
'rijpen' door zelfstudie en af en toe komen ze klaar op een seminarie
ergens ten velde, vaak in muffe zalen of aan een toog van een of ander
bruin café in bijvoorbeeld Antwerpen. Met fantastisch zicht op de
kathedraal. Hop hop naar de brave Dalai Lama dan maar. De leer van Boeddha
of gewoon het oeuvre van Hermann Hesse integraal uitlezen, lijkt me meer
dan aangewezen. Te beginnen met Siddhartha, dan de Steppewolf en pas dan
mag het Kralenspel aangevat worden. Niet eerder. Best duik je tussendoor
even in de rijke (waarachtige) poëzie van Hesse. Liefst in het Duits met
een dik woordenboek in de buurt, want sommige pareltjes laten zich niet
zomaar vertalen. Of denk je van wel? Bijvoorbeeld bij 'Schicksal'...
Wir sind in Zorn und Unverstand
Wie Kinder tun, geschieden
Und haben uns gemieden,
Von blöder Scham gebannt.
Die Jahre gingen drüber her
Mit Reuen und mit Warten.
In unsern Jugendgarten
Führt keine straße mehr.
En zo beste lezer, neem ik afscheid met enkele wijze woorden van de Dalai
Lama. Het is geen filosofie, maar gewoon het volgende: "Wanneer ik oude
vrienden ontmoet, doet mij dat soms denken aan hoe snel de tijd
verstrijkt. En ik vraag mij dan af of we onze tijd wel goed hebben benut.
Een juiste besteding van je tijd is zo belangrijk. Zolang we dit lichaam,
en vooral deze wonderlijke menselijke hersenen hebben, is elke minuut,
denk ik, iets om te koesteren. Ons dagelijks bestaan is geheel doordrongen
van hoop, hoewel we niet zeker zijn van onze toekomst. We weten niet zeker
of we er morgen om deze tijd nog zullen zijn. Toch werken we met dat in
gedachten, puur op basis van hoop. We moeten onze tijd dus zo goed
mogelijk gebruiken. Ik geloof dat je je tijd op de juiste manier gebruikt
als je andere mensen, andere bewuste wezens helpt. En als dat niet
mogelijk is, doe ze dan op zijn minst geen kwaad. Dat is, denk ik, het
enige waarop mijn filosofie is gebaseerd. Laten we dus nadenken over wat
er echt waardevol is in het leven, wat ons leven betekenis geeft, en laten
we aan de hand daarvan onze prioriteiten stellen. Het doel van ons leven
moet positief zijn. We zijn niet geboren om problemen te veroorzaken,
anderen kwaad te doen. Voor een zinvol leven moeten we, denk ik, de
voornaamste goede menselijke eigenschappen - liefde, vriendelijkheid,
mededogen - ontwikkelen. Dan wordt ons leven zinvol en vrediger -
gelukkiger."
316. Van logos naar mythos (dinsdag 29 mei)
"Deugdzaam leven bestaat in nooit te doen wat wij in anderen veroordelen."
(Thales van Milete)
Al slapend werk ik verder
Aristoteles ten voeten uit
Terwijl mijn geest dwaalt
Handelt mijn lichaam lankmoedig
Soms vallen mijn ogen toe
En hangt mijn hoofd te bengelen
Het geroezemoes van collega's
Brengt me dan weer tot bewustzijn.
Oestrogeen voor vrouwen
Testosteron voor mannen
Geen beest die het weet
En zorgt voor het nageslacht
Van vissen tot olifanten
En nog meer bacchanten
Behalve een vrouwelijke hamerhaai
Die kan via ongeslachtelijke voortplanting
Kleine haaitjes krijgen
Hebben zij echter tanden
Om van zich af te bijten?
Maagdelijke voortplanting
Zorgt voor een steriele cocktail
In het bloed, in de geest
De baby's blijven bachelors
Ook als ze volwassen zijn.
Moet een man
Tjokvol van de civetkat
Geurend naar chocoladejenever
Met een gespleten tong dichten
Of schrijven
Zoals gesmolten chocolade
Vloeit?
Eventjes maar, en dan laat ik je los
Eén koffie, één wolkje melk
Jij hoeft zelfs niets te zeggen
Alleen maar aanwezig zijn
En appreciëren dat ik kijk
Zoals de Hubble naar de sterren.
Maandag lacht niet
Grijsgrauw lenteweer
De bladeren hangen neer
De i-pod staat op zeven
Laptop-vibrations doen me beven
Maandag is bijna half
De kosmopolitische pendelaar is klaar
Voor een hele week ontwikkeling
't is allemaal een kwestie van tijd
Maandag is de lunch nooit lekker
De kop moet er eerst af
Inchecken in de lokale geschiedenis
De startblokken klaarzetten.
Mooi hoor,
Al die mensen rondom mij
Ik ben hier zo onbekend
Dat ik iedereen zou kunnen zijn
Maar vooral mezelf
Een schrijver die almaar droomt
Een dichter die altijd waakt
En schrijft
Alsof de Nobelprijs
Niet verder weg is
Dan de hemel.
"De ziel is onsterfelijk en vindt in een lang louteringsproces steeds
hernieuwde belichamingen." (Pythagoras)
315. Vrij leven (dinsdag 22 mei)
Denk vrij. Om vijf uur 's morgens als het kan. Anders de hele dag.
Entweder-oder. Vooral deze tijd van het jaar wanneer het om vijf uur al
licht is. Ofwel gedurende de hele dag die in het licht baadt tot nagenoeg
22.00 uur. Het leven is een openbare bibliotheek die zijn openingstijden
voortdurend verandert. Nog tot 21 juni loopt het aanbod op, daarna keert
de menselijke tijd zich en zoekt hij zijn heil in een andere dimensie,
wars van de menselijke.
Werken is leuk, maar vrije tijd is leuker. Sommigen beseffen dat pas op
hun veertigste, vijftigste en er zijn mensen die de levenskwaliteit
afmeten zoals een ganzenbord. Alleen 'uit' is gewonnen. Dat soort mensen
is altijd gelukkig, net zoals de narren. Zij zijn gepokt en gepeperd met
het virus van de verkeerde engel. Ofwel hebben ze slechte souffleurs ofwel
is hun innerlijk behang een matte kleur: grijs met lichtblauwe bolletjes
in een chaotisch patroon.
We leven vandaag op een scharnierpunt. Ofwel is het menselijk bewustzijn
aan een facelift toe ofwel verandert de aarde van gedaante. Als het
inderdaad de mens is die transformeert dan zoekt hij opnieuw aansluiting
bij een nieuwe dimensie van het bestaan. Dat gebeurt in fasen. De eerste
fase is een absolute aansluiting vinden met het fenomeen mens en een
tweede fase is zich losmaken van de huidige mens. Dat wil zeggen: opnieuw
de oude Grieken lezen en in het bijzonder Plato en alles wat daarvoor
geschreven en gebeiteld is. De tweede fase is het spirituele van toen en
nu weer samensmelten met de wetenschap. Ik heb het al eens geschreven: wie
het op aarde niet vindt of verklaart, zal nooit de ruimte kunnen verkennen
of verklaren. Het is zoals brieven schrijven aan Sinterklaas. Ze komen
altijd in verkeerde handen terecht. Ofwel is de aarde bezig aan een nieuwe
cyclus. In dat laatste geval zal het geheugen van de huidige fauna en
flora worden gewist, de mensheid inbegrepen.
Intussen moet en kan er niets gedaan worden. Alles heeft zijn tijd nodig.
Dat is het voordeel te leven in een driedimensionale wereld waar tijd een
schijnbaar cruciale rol speelt. Schijnbaar is de ouderdom, werkelijk is
het leven. Een mensenleven is zo eenvoudig. Het concept van een cyclus zo
voorspelbaar. En toch blijven we er moeite mee hebben om te aanvaarden wat
het leven voor ons betekent. Ofwel blijven we ons verzetten en drijven we
steeds verder weg van de belevenis van het leven, ofwel bespelen we ons
informatieveld van begin tot einde en verbeteren we de wereld door alle
velden aan elkaar te rijgen.
314. Humo 3.479 (dinsdag 15 mei)
+ gratis dvd 'aninconvenienttruth'
Als morgen de hemel op onze hoofden valt en Al Gore 'ten points' scoort
met zijn show 'An inconvenient truth', wie heeft dan gelijk? Het
visitekaartje van Vera Dua zal dan waardeloos zijn en een ontmoeting met
de zonnemeester Dalai Lama overbodig. Elke sciencefictionschrijver zal
thuis aan zijn werktafel zitten met een schaar in zijn hoofd en geen
nieuwe man, geen nieuwe vrouw, geen Amerikaans noch Chinees bedrijf heeft
nog langer een reden van bestaan. De fraudeurs die door elke alcoholdamp
heen kunnen proeven, krijgen een finale aanval van moraliteit en al die
mensen die te dicht bij God zijn geklommen, vallen als druivenkloontjes in
het kolkende water dat de oceaan geworden is. Alleen de gekken die in
schijnwerelden wonen, kunnen verder pruttelen, pokeren en het tot bisschop
schoppen. Het Verre Oosten is intussen gekanteld en ligt nu op de plek
waar ooit de Noordpool troonde en Cuba draait als water en vuur naar de
voormalige plaats van Antarctica. Zelfs de zigeuners verlaten het
nomadentoneel en ruimen massaal plaats voor avatars van Second Live die
via een natuurlijke onlineactie uiteindelijk stranden in de werkelijke
wereld die intussen meer weg heeft van een hete kabeljauwsoep dan wel van
een leefbare planeet. De enkele windmolens die de skyline van Knokke niet
langer besmeuren, houden stand en zorgen voor een zeebriesje dat van al
het woeste water een heldere zeevisbouillon maakt. Maar voor wie is deze
immense volksgaarkeuken anno 21ste eeuw bereid? De mensen van Wonderland?
De mensensoap die tienduizenden jaren heeft geduurd, is zelfs geen
klassiek drama geworden. Het is niets meer. Het dappere 'zijn' van
Heidegger heeft tot niets geleid. Hegel onbegrepen. Nietzsche krijgt
gelijk. De Republiek der Letteren is waardeloos en alles, alles wat ooit
heeft bestaan, zal er na een tijdje uitzien zoals het landschap van Mars.
En zelfs dát is geen toeval in deze wereld. Er is trouwens altijd een
groot tekort aan aandacht geweest voor de ware kosmos. En als die
Amerikaanse showman Al Gore écht gelijk heeft, volg dan mijn advies: rook
nog rustig een Don Alejandro van Vegas Robaina en zet de auto een keertje
meer op stal, eet producten uit de buurt en speel de adamiet bij tropisch
weer in plaats van de airconditioning aan te zetten.
Wie nu nog aan het lezen is in deze tekst, mag eerst een ceedeetje van
Paola Conte in de gleuf van de daartoe bestemmende technologische module
steken. Ik wacht wel even. Terwijl ik schrijf, luister ik graag naar
affiniteitsmuziek. En ik wens voor de lezer hetzelfde. Vandaag is de
Italiaanse muziekkrijger Conte aan de beurt. Ik draai graag 'The Best' van
hem. Enerzijds omdat ik de cd heb gekregen van de meest bevallige vrouw
die sinds 1992 mijn levenspad kruiste, anderzijds omdat de muziek het
ruige leven van deze tijd prima vertolkt. Dus, niet voor karhengsten en
niet voor airbusvrouwen, type 380. Wel muziek voor vrijgevochten kale
babyboomers zoals beschreven door wijlen Pim Fortuyn. Conte is er ook voor
de technosexuals, icatchers en multitaskers, al beseffen ze dat nu nog
niet. Hmm, Nathalie: sparring partner! Thanks a lot! Maar! Schrijven is
eigenlijk praten met geestesgenoten. Schrijven is zoals voetballen met
vrienden. Een lange nacht neuken met de vrouw van je dromen. Einstein zijn
bij Albert. Schrijven is een vulkaan die uitbarst. Een man die even de
zwaartekracht overwint. Een vrouw die klaarkomt zoals Yakult in de darmen.
Schrijven, wat een feest! Schrijven is zuchtend kijken in de gespotte
nacht. Schrijven is de held zijn van deze tijd. Schrijven is de
zedenverwildering verspreiden. De revolutie in het leven roepen. Onbekwaam
zijn voor de grap. Geil zijn voor Lulu Wang. En steeds de pertinente
vragen stellen: zijn de daders de daders? Zijn de slechteriken de
slechteriken? De goeden de goeden? Dus, ook schrijven of het
voorlichtingsrapport van Al Gore de waarheid is. Trouwens, spreekt hij de
waarheid? Vertelt hij alles? Is hij beter dan Georges Bush jr.? Bono?
Prins Filip? Komt hij aan de schrale enkels van Übermensch Friedrich
Nietzsche? [Wat is waarheid? Schwarzert (Melanchton): "Men predikt vaak
zijn geloof als men het net verloren heeft en het overal zoekt, - en men
predikt het dan niet het slechtst!" - Luther: "Gij spreekt vandaag de
waarheid als een engel, broeder!" - Schwarzert: "Maar het zijn uw vijanden
die dit denken, en ze laten het op u slaan!" - Luther: "Dan was het een
leugen uit het achterste van de duivel." (Der Wanderer und sein Schatten,
F. Nietzsche)]. Je kan je ook terecht afvragen of via de informatievelden
van Ervin Laszlo (Club van Boedapest) de bode van Zeus, Hermes, straks nog
langskomt om te zeggen welk lot de aarde uiteindelijk beschoren is. Welke
planten we in de pan moeten bakken om alsnog een spannende toekomst te
hebben. Of luidt de boodschap ondubbelzinnig: nooit meer mensen, nooit
meer geduld, nooit meer de drift getemd in mooie zinnen. maar nog enkel
het onschuldige geloei van beesten, groot of klein, dik of dun, harig of
glad, maar allen even zo sterfelijk als de mensen. Ja, het wordt nog
schateren. Straks, binnen enkele jaren of pakweg tegen het prille einde
van de 21ste eeuw.
313. Plagiaat (dinsdag 8 mei)
Van a tot z !
Aan een boom, zo vol geladen, mist men vijf, zes pruimpjes niet.
(Van Alphen, De pruimenboom.)
Bis repetita placent.
(Wat bij herhaling gevraagd wordt, bevalt.)
Chassez le nature, il revient au galop.
(De natuur gaat boven de leer. Destouches, Le Glorieux)
Das Wunder ist des Glaubens liebstes Kind.
(Het wonder is het liefste kind van het geloof. Goethe, FaustI, Nacht)
E pluribus unum.
(Van velen één.)
Finis coronat opus.
(Het einde kroont het werk. Ovidius, Heroïdes)
Geef ons heden ons dagelijks brood.
(Het Onze-Vader, Mattheüs - Lukas)
Hannibal ad portas.
(Hannibal (staat) voor de poorten - Het water staat aan de lippen -
Cicero, De finibus bonorum et malorum).
If you wish a thing to be well done, you must do it yourself.
(Als je iets goed gedaan wil hebben, moet je het zelf doen. Op u komt het
aan. Longfellow, The Courtship of Miles Standish)
Jan Rap en zijn maat.
(Het volk. De mindere stand. Bredero in de Klucht van een huysman en een
barbier)
Korte rekeningen, lange vriendschap.
(Cats)
La parole a été donnée à l'homme pour déguiser sa pensée.
(De taal is de mens gegeven om zijn gedachten te vermommen. Voltaire, Le
chapon et la poularde)
Mens agitat molem.
(De geest beweegt de materie. Vergilius, Aeneis)
Nemo malus Felix.
(Geen slecht mens is gelukkig. Juvenalis, Satirae)
Omne trinum perfectum.
(Alle goede dingen bestaan uit drie.)
Proximus sum egomet mihi.
(Ik ben mezelf het naast. Terentius, Andria)
Quot capita, tot census.
(Zoveel hoofden, zoveel zinnen)
Raum ist in der kleinsten Hütte für ein glücklich liebend Paar.
(Ruimte is in't kleinste hutje voor een gelukkig minnend koppeltje.
Schiller, Der Jüngling am Bache)
Sleep, gentle sleep, nature's soft nurse.
(Slaap, lieflijke slaap, zachte voedster der natuur. Shakespeare, Henry IV)
Timeo Danaos et dona ferentes.
(Ik vrees de Grieken, ook al geven zij geschenken. Vergilius, Aeneis)
Ubi mel, ibi fel.
(Waar honing is, is ook gal. Geen rozen zonder doornen.)
Vita mancipio nulli datur, omnibus usu.
(Het leven wordt niemand in eigendom, maar allen in leen gegeven.
Lucretius, De rerum natura)
Wie spoedig geeft, geeft dubbel.
(Zonder woorden!)
Xanthippe.
(Vrouw van Socrates, bekend wegens de plagerijen, die haar man van haar te
verduren had.)
Yuppie
(Van yup, letterwoord uit young urban professional)
Zachtheid is de kracht der zwakken,/ Is haar scepter en haar zwaard,/ 't
Bloempje, dat een zucht zou knakken,/ Beeft en buigt - en blijft gespaard.
(De Genestet, Zachtheid)
312. Schoonmoeder (dinsdag 1 mei)
"Ode aan mijn lieve schoonmoeder Maria, die vandaag, 1 mei 2007, 70 jaar
wordt."
Schoonmoeder [(de(v)), Lat.: socrus, us], moeder van iemands vrouw of man,
leenvertaling van Fr. belle-mère.
Is de relatie met de schoonmoeder zodanig dat aanspreektitels achterwege
mogen blijven, dan krijgt ze een naam waarin de kind-ouderrelatie wordt
vastgelegd. Schoonmoeder en alle 'schone' namen beklemtonen dat je
aangetrouwd bent. Als dat niet hoeft, dan komen termen in aanmerking
waarmee ook de eigen ouder benoemd wordt: moeder, en de meer op koosnamen
lijkende vormen als mama, moe, ma, mams, mamie. (...) De schoonvorm
behuwdmoeder komt zelden of nooit in aanmerking. Schoonmoeder is eigenlijk
meer de officiële naam die niet de rechtstreekse afstamming, maar het
inhuwen op de voorgrond plaatst. Ruim 60 procent van de gehuwden gebruiken
het vaakst de relatienaam moeder. Maar uiteindelijk wordt de aanspreekvorm
nog het sterkst beïnvloed door het aantal bezoeken dat de schoonzoon bij
zijn schoonmoeder brengt. Volgens een onderzoek zou van de ondervraagden
die meer dan eens per week op bezoek gaan, 80 procent de relatieterm
moeder gebruiken. Dat geldt voor alle ondervraagden, ongeacht de status of
duur van hun relatie. Wie blijft twijfelen hoe hij zijn schoonmoeder nu in
godsnaam toch moet aanspreken is er maar een advies: neem een bloempje mee
en breng vaker een bezoek. (Synopsis uit Taal in stukjes/Dag (aanstaande)
schoonmoeder, van Mark Baeyens)
Tien citaten:
"Laat alle hoop op vrede varen zolang uw schoonmoeder nog leeft." (Juvenalis)
en
"Schoonmoeder-amendement op de Wet van Murphy: Als je wilt dat iets fout
gaat, dan gaat het juist niet fout."
en
"Achter elke succesvolle man staat een verbaasde schoonmoeder." (Wiet van
Broekhoven)
en
"Ik ken een schoonmoeder die met haar bril aan gaat slapen om haar
schoonzoon beter te zien lijden in haar dromen." (Coquelin)
en
"Wie met de kunst trouwt, krijgt de kritiek als schoonmoeder." (Hildegard
Knef)
en
"Ik ben net terug van een plezierreisje, ik ben mijn schoonmoeder naar het
vliegveld gaan brengen." (H. Youngman)
en
"Het geweten is een schoonmoeder aan wier bezoek nooit een einde komt."
(Henry Mencken)
en
"De echtgenote die is er voor de goede raadgevingen, de schoonmoeder die
is er voor het goed onthaal, maar niets gaat boven een zachte moeder." (Leo Tolstoy)
en
"Twee echtgenoten in gesprek:
- Mijn schoonmoeder is een engel.
- Jij hebt geluk, de mijne leeft nog."
en
"In iedere moeder sluimert een schoonmoeder." (F. de Croisset)
MARIA
Na al die jaren, 70 keer lang,
Ben jij de brahmaan van de familie
Wik jij woorden zoals je lekker bakt
En vier je de rede op het scherp van de snee
Je kartel sleept daarbij iedereen mee
En wie niet, is voor jou mooi gezien
Na al die jaren, 70 keer lang,
Blijf je worstelen met die ene vraag
Wat bedoelt God nu eigenlijk
Je beroemdste monoloog is uniek
Maar je gaat vooral door op eigen gevoel
En alleen door de tijd word je ingehaald
Na al die jaren, 70 keer lang,
Zit ik ergens in je hoofd genesteld
Ik stal je dochter, gaf je kinderen
Ik eet je koelkast regelmatig leeg
Ik smul overvloedig van al je recepten
En ik waardeer je... als een warme moeder.
311. Informatievelden (dinsdag 24 april)
I
De man met een alien in zijn borst zat te kijken naar razzia's,
martelingen en draconische straffen. (L.L.)
"Zou God zich hebben verlaagd tot de hem onwaardige strategie om de mens
te verzoenen met zijn eigen beeld, door hem op het moment van het laatste
Oordeel voor altijd bij zijn ideale doel te brengen? Gelukkig niet: door
de strategie van God blijft de mens onderhevig aan spanning, vijandig aan
zijn beeld, verheft hij het Kwaad tot de macht van een principe en is hij
ongemeen gevoelig voor elke verleiding die hem van zijn doel afbrengt."
(De fatale strategieën - Jean Baudrillard)
II
De verkiezingskaravaan trok door het kastelenlandschap terwijl
haringhappende edellieden toekeken. (L.L.)
"Laat ik duidelijk maken wat men onder een edelman verstaat: edelen zijn
mensen die een lui luxeleven kunnen leiden dankzij de opbrengst van hun
bezittingen, en zich geen enkele moeite geven om een stuk land te bebouwen
of iets anders te doen om in hun onderhoud te voorzien. Dergelijke lieden
zijn buitengewoon schadelijk in elke staat waar ook ter wereld; maar nog
schadelijker zijn lieden die niet alleen over zulke bronnen van inkomsten
maar ook over kastelen beschikken, en onderdanen hebben die hun bevelen
uitvoeren. Van deze twee soorten individuen wemelt het in het Koninkrijk
Napels, in Rome en omgeving, in Romagna en in Lombardije. Daardoor is in
die streken nooit een republiek of een gezond politiek bestel ontstaan;
want dat soort lieden is een gezworen vijand van elke vorm van politieke
medezeggenschap." (Gedachten over Staat en Politiek - Niccolò Machiavelli)
III
Met bloedend hart keek de zoon zijn stervende vader diep in de ogen
terwijl de vader stamelde: "Ik hou van je." (L.L.)
"Als er echt een natuurwet bestaat, dat wil zeggen een instinct dat
universeel en van alle tijden is, ingeprent in de dieren en in onszelf
(over dit laatste zijn de meningen verdeeld), dan komt mijns inziens, na
de zorg die ieder levend wezen kent om zichzelf in stand te houden en te
vermijden wat schadelijk voor hem is, op de tweede plaats de liefde die
een verwekker voelt voor wat hij heeft verwekt. En omdat de natuur ons
deze genegenheid kennelijk heeft ingeschapen met het oog op het
voortbestaan en de verspreiding van de opeenvolgende onderdelen in haar
radarwerk, is het niet zo verwonderlijk als omgekeerd de liefde van
kinderen voor hun ouders minder groot is." (De Essays - Michel de
Montaigne)
IV
Dagelijks ging de kanaalsluis wijd open en dan zwommen een tiental mensen
rond de vijftig, netjes in cadans naar de open zee. (L.L.)
"Het dagrooster is een oude erfenis. Het gaat waarschijnlijk terug op het
strakke model dat zich in de kloostergemeenschappen had ontwikkeld, en
heeft zich snel verbreid. De drie voornaamste methoden - het aanbrengen
van een regelmaat, het opleggen van vastomlijnde bezigheden en het
organiseren van cycli - treffen we al vroeg aan in de colleges, de
werkplaatsen en de hospitalen. De nieuwe discipline voegt zich moeiteloos
in de traditionele schema's; de internaten en de armenhuizen nemen de
geregelde leefwijze over van de kloosters waaraan ze dikwijls verbonden
waren. De indeling van de arbeidstijd heeft lang een religieus karakter
behouden; de reglementen van de grote zeventiende-eeuwse manufacturen
schreven oefeningen voor die de cadans van de arbeid bepaalden: "Eenieder
dient 's ochtends na aankomst op het werk eerst zijn handen te wassen,
zijn werk aan God op te dragen, een kruisteken te slaan, en pas dan aan
het werk te gaan." (Discipline, toezicht en straf - Michel Foucault)
V
Met een wintergezicht keek ze onbeweeglijk naar een schilderij van Andreas
Schelfhout terwijl ze de natuur van toen met die van vandaag probeerde te
vergelijken. (L.L.)
"Waar het eigenlijk bij het denken op aankomt, is de kunst de details te
zien in het kader van het geheel. Zo zijn veel mensen niet in staat een
tragedie te waarderen, omdat voor hen alles in brokken monoloog
uiteenvalt, zoals een opera in aria's enzoverder. Op dezelfde wijze gaat
het ook met het zintuiglijke. Wie op een landweg loopt met twee
evenwijdige stukken land, waaraan twee andere wegen, ook met land, weer
parallel lopen, is meestal alleen maar in staat een weg te zien, waarna
een stuk land en dan weer een weg. Maar om het geheel als een lap stof te
zien, met verschillende strepen erop, dat kunnen maar heel weinigen."
(Kierkegaard Dagboeknotities, een keuze)
VI
Op het 'Feest van vanzelfsprekendheid' vroeg hij een vrouw met hoge hakken
om een van zijn bizarste wensen te vervullen. (L.L.)
"In Rome mocht een man zijn vrouw aan een ander uitlenen. Plutarchus meldt
het ons uitdrukkelijk. We weten dat Cato zijn vrouw uitleende aan
Hortensius, en Cato was er de man niet naar om de wetten van zijn land te
schenden. Anderzijds wachtte de man een straf als hij duldde dat zijn
vrouw losbandig was, als hij haar niet aanklaagde of haar na haar
veroordeling terugnam. Deze wetten lijken met elkaar in tegenspraak, maar
dat is niet het geval. De wet die een Romein toestond zijn vrouw uit te
lenen, is duidelijk een aan Sparta ontleende regel, ingesteld om de
republiek te voorzien van kinderen van goede kwaliteit, als ik het zo mag
zeggen; de andere wet beoogde een instandhouding van de zeden. De eerste
was een politieke en de tweede een burgerlijke wet." (Over de geest van de
wetten - Montesquieu)
VII
Toen de poort van het bruisende leven plots open waaide, porde een
varkensslager zijn paard aan te galopperen. (L.L.)
"Stelling 4: Het is onmogelijk dat de mens niet een deel van de Natuur zou
zijn en dat hij niet ook andere wijzigingen zou ondergaan dan zodanige,
die uit zijn eigen aard alleen zijn te verklaren en waarvan hij de
adequate oorzaak is." (Ethica - Spinoza)
VIII
Volgens Ervin Laszlo blijkt onbevangenheid een voorwaarde voor
vooruitgang, maar wat is het ergste: auto, boot, trein, vliegtuig? (L.L.)
"Hoe belangrijk het ook zijn mag de motieven te kennen waarnaar de
mensheid tot dusverre werkelijk gehandeld heeft: misschien is het geloof
in deze of gene motieven, datgene dus wat de mensheid zichzelf als de
eigenlijke drijfveer van haar doen en laten tot dusverre heeft
ondergeschoven en ingebeeld, van nog wezenlijker belang voor hem die op
zoek is naar inzicht. Het innerlijk geluk, de innerlijke ellende van de
mensen is namelijk al naargelang van hun geloof in deze of gene motieven
hun deel geworden, - maar niet als gevolg van de werkelijke motieven! Het
laatste is altijd van secundair belang." (De vrolijke wetenschap -
Friedrich Nietzsche)
IX
De oerkracht van Jacques Brel is op stap door de stad, op stap door de
tijd en vliegen zoals een gele tram in de kosmos. (L.L.)
'Socrates: Misschien zijn we in werkelijkheid wel dood. Vroeger heb ik een
geleerde eens horen zeggen: "Thans zijn wij dood en ons lichaam is ons
graf! Het deel van de ziel waar de begeerten wonen, is van dien aard dat
het zich laat ompraten en van het ene uiterste in het andere vervalt." Een
spitsvondig schrijver van mythen, vermoedelijk iemand uit Sicilië of
Italië, noemt in een reeks woordspelingen dit deel van de ziel een 'vat',
omdat het voor alles 'vatbaar' is en gemakkelijk te overreden.
Onverstandige mensen noemde hij 'leken' en het zielsdeel van die
onverstandigen, waar de begeerten ontstaan, en dat onbeheerst is en alles
laat doorsijpelen, noemde hij metaforisch 'een vat vol gaten', omdat het
niet te verzadigen is. In tegenstelling tot jou, Callicles, toonde hij aan
dat, onder de bewoners van Hades, waarmee hij de onzichtbare wereld
bedoelt, juist die oningewijde leken de ongelukkigsten zijn. Zij moeten
water naar het vat met gaten brengen, met een zeef, ook al iets vol gaten.
Met die zeef bedoelde hij, volgens de man die het mij vertelde, de ziel.
Hij vergeleek de ziel van onverstandige mensen met een zeef, omdat ze vol
gaten zit; wegens trouweloosheid en vergetelheid kan ze niet vasthouden.
Dat is natuurlijk een wat bizar verhaal.' (Plato, verzameld werk I)
310. Alfabet (dinsdag 17 april)
Terras van Grand Café In de Moriaan Maastricht, donderdagavond 12 april
2007 tussen 19.00 uur en 21.00 uur, avondtemperatuur: 25 °. Het Alfabet.
A
Als dat maar goed komt met mij. Vroeger journalist, nu online-marketeer.
Misschien moet ik wachten op een échte crisis, een fluwelen crisis. Kijk
Vaclav Havel! Hij maakt nu deel uit van de Club van Boedapest.
B
Bijzondere temperaturen strelen Maastricht en omgeving. De Europese stad
puilt uit van het volk. Zoals een zweer. Gelukkig herinner ik me het
schilderachtige terrasje van het Grand Café In de Moriaan, Nederlands
kleinste cafeetje gelegen aan de Stokstraat 12 (Het terras aan 'Op de
Thermen'). Een paradijs voor verloren talenten die snakken naar rust, een
boek, pen en papier en een lekkere merlot. Hier had zelfs Jasir Arafat tot
rust kunnen komen.
C
Communications! Marketing communications, of een deel van de marketing mix
en mogelijk de meest fascinerende tak van de middelen voor het marktbeleid
van een onderneming. Remember de 4 P's. Ook hier weer: tomeloze aandacht
voor het alledaagse is belangrijk. Niet het alledaagse uit het woordenboek
van platte taal door Heidi Aalbrecht en Pyter Wagenaar met een alfabet van
Jacques Tange, maar wel het alledaagse van de Dalai Lama. De kunst van het
geluk of de werkelijke zin van ons leven dat het zoeken naar geluk is.
Maar hiervoor is het oefenen van de geest nodig. Zo kan een vakman
communicatie perfect gelukkig zijn, maar de bedenking borrelt op of ook de
consument kan delen in dat geluk?
D
Donderdagavond is het koopavond in Maastricht. De winkels zijn dan open
tot 21.00 uur. Jaar in, jaar uit. Ik vind dat geweldig. Na het werk nog
even naar ons gestolen land rijden. De hoofdrol spelen in De Slegte, een
koffietje in brasserie Bonhomme, een hartige hap in Vroom en Dreesman,
kuieren door het vernieuwde Entre Deux, zoethoutthee van Henfling's
Kruiden Boutique, de zwijgende mens uithangen in Selexyz en daarna opnieuw
identiteit en structuur zoeken op het onovertrefbare terrasje van het
Crown Plaza Hotel nabij de fonkelnieuwe wandel- en fietsbrug over de Maas.
E
Eureka. In de goddelijke boekenwinkel Selexyz vind ik een nieuwe uitgave
van 'Het Kralenspel' van Hermann Hesse voor slechts 15 euro (Ulysses). Een
hemels geschenk. En dat is geen woord gelogen want de boekentempel Selexyz
(Boekhandels Groep) schittert in de heringerichte dominicanenkerk aan de
Brugstraat in Maastricht. Gesticht in 1294 is de kerk de laatste 200 jaar
niet meer sacraal gebruikt. De laatste decennia vonden er tijdens de
winterdagen sullige kerstmarkten in plaats. Maar Selexyz is top.
Architectuur van Merkx & Girod die onder meer ook de Bijenkorf en Hema
onder handen namen. In de kerk bevinden zich overal boeken en in het
middenschip bevindt zich een twee verdiepingen tellende boekenflat. Femke
Smeets is de manager van Selexyz Dominicanen en ze voorzag ook een
koffieformule Coffee Lovers achterin de kerk. Nog meer snufjes? De
kassapartij is voorbereid op RFID-betalingen via een vaste klantenkaart.
Nu is tussenkomst van een caissière nog nodig, maar in de toekomst kan dit
snel veranderen. Als een klant een boek niet afrekent, gaat het alarm af.
Nieuw in Nederland is de toepassing van RFID-tags voor de beveiliging van
producten. Bovendien is er de website www.selexzy.nl waarmee de
Boekhandels Groep een hechte lezerscommunity wil creëren.
F
Feuilleton. Dat zou ik hier willen schrijven. Als maatschappelijk
leermodel. Niet-leren, leren en zelfsturing van het leren. Elke dag een
verhaal van toevallige of niet-toevallige terrasbezoekers van In de
Moriaan. Op een weblog of een webblog. Iedereen heeft altijd een verhaal
bij. Zelfs zij die alleen aanschuiven en een drankje bestellen. Kijk die
man daar. Schijnbaar eenzaam voor een pintje. Vooraan vijftig. Nog al zijn
haren. Brilletje. Voortdurend in zichzelf kijkend. Een glimlach op zijn
gezicht. Time management?
G
Genoteerd. Ons dagelijks leven in een notendop. Verdwaalde mensen die
langskomen en bestellen. Schrikken van de prijzen en dan weer verder
hollen. Voor velen geldt de regel dat ze zich geen zorgen meer hoeven te
maken over hun begerenswaardigheid. Ze zijn er en dat is al mooi genoeg!
H
Het woord als wapen. Een duurzaam essay van de hand van Flip G. Droste.
Voor mij een aprilse verrassing van mijn vriend-schrijver Marcel Grauls.
Het boek gleed vorige week als een paasgeschenk in mijn brievenbus. Het is
niet alleen een boek, maar ook een bundel vriendschap. Wie is Marcel?
Marcel woont in zijn taal zoals hij woont in zijn huid. Maar wie bij
Google bijvoorbeeld Marcel Grauls in geeft, ontdekt de meester Marcel,
zijn huid, buitenkant van zijn wezen, die hem herkenbaar als unicum maakt.
Googelen maar!
I
iN.Di, Digitale TV, Telenet Digitale TV, Belgacom TV, TV Vlaanderen
(satelliet-tv). tjonge tjonge. Medio 1800 schreef de Deense filosoof
Kierkegaard (1813-1855): "Onophoudelijk gaat dat maar door met de
perfectionering van de communicatiemiddelen, zodat de verspreiding van
geleuter steeds grotere omvang kan krijgen. En niemand schijnt er aan te
denken, dat het veel harder nodig is nu eens machines tegen dit soort
luchtverontreiniging uit te vinden, om al dat geklets, waaraan hele staten
ten onder gaan, eens te bestrijden." Kierkegaards inzicht in
toekomstproblemen is zo geniaal dat men de vertaler zou kunnen verdenken
van onverantwoorde actualisering, maar wie de Deense versie van 1851
leest, moet bekennen dat Kierkegaard werkelijk een visionaire filosoof
was.
J
Ja wat! Tweede week paasvakantie. Ik zit om 19.58 uur op een terrasje in
Maastricht alsof het zomer is. En tijdens het komende weekend wordt het
nóg warmer (wordt bevestigd: 30,4 °). Ik zeg het. Alles is om zeep. We
zullen opbranden of we zullen stikken. Alles wat de mensen op aarde ooit
hebben gebouwd, bedacht of geschapen, naar de sterren gestuurd. is een
maat voor niets geweest. De Amerikaanse vlag op de maan is onlangs niet
voor niets omgevallen! De tijd wist alles. Binnen 100.000 jaar is de aarde
weer zo glad als een geschoren kinnebak. Mogelijk kan dan 'iets' opnieuw
evolueren. Maar dat het weer mensen zullen zijn, is zeer de vraag. Plato,
Newton, Einstein... ze zullen niets betekend hebben. Zo weinig als ik. Zo
veel als een pad. Als een steen. Als de zwarte gaten in de ruimte. Al de
menselijke gedachten scheren dan als doelloze kometen door de kosmos.
Kortom, Albert Camus heeft alleszins gelijk gehad met zijn open vraag over
de absurditeit van het leven. Hoera voor Camus. Bah voor zovele anderen.
K
Kom dat zien. Het verborgen terras zit plots vol. Een bus Nederlanders
heeft de laatste vijf tafeltjes ingepalmd. De knappe vrouwelijke gids
voorop. Zwart haar. Paardenstaart. Slank. Meer stijl dan mooi. Die
combinatie moet een vorm van intelligentie zijn. Ik bedoel: zó zijn. Ik
wed dat ze schitterend kan vrijen, maar ik zal het nooit weten. Hmm, een
schitterend parfum overvalt me. Echt heerlijk. Ik denk van die twee
vrouwelijke medioren links van me. Ze zijn lelijk, maar ze ruiken naar de
pure schoonheid van de lente. Ach, het is zoals stemmen in het duister of
aan de andere kant van de lijn: ze kunnen van de lelijkste mensen komen.
Ken je Lutgart Simoens nog? Jos Ghysen? Het is nog wat anders met
koorknapen. Die vertolken altijd de gaafheid van de lente. Maar die twee
goedruikende vrouwen daar! Daar moet je van genieten met de ogen dicht.
Vergelijk ze met Willy Sommers. Zijn liedjes kan je nog verteren, maar het
hele plaatje, audiovisueel, een podcast... onmogelijk binnen te krijgen!
L
Luister! "Zonder tegenslag van mijn buurman, was het leven niet te
harden," schreef de Vlaamse dichter Gaston Durnez (°1928) ooit. Wel, dat
zijn woorden voor de kosmos.
M
Multi fantastisch die parfum. Heerlijkheid troef op de Maastrichtse
'Thermen'. Het is een godenterras. Bovenop: de vrouwelijke ober is een
mooie zwarte. En pal naast me is een verliefd koppel aan het smullen
gegaan. Hij een goulashsoepje, zij een sappig sneetje biefstuk dat baadt
in eigen nat. Witte wijn. Glinsterende ogen. Geen woord te hard. Alles
gaat zo naar binnen.
N
Nepotisme, Lat.: nepos (neef), onrechtmatige begunstiging van verwanten of
vriendjes bij het vergeven van posten.
O
Oh. Dat moet ik toch even zeggen. Een nieuwe merlot staat voor me. Lekker.
Dat proeft de kleinste wijnboer. En nu ik. Alleen dat wijnglas. Dat is nu
precies de vertolking van de crisis van het Europese bewustzijn. Het
onderscheid tussen normen en waarden van volkeren. Thuis doen we in dit
soort glazen hoogstens porto of sherry. En dan nog alleen voor bezoekers
die ik niet graag heb en die ik overigens snel buiten wil. Jammer hoor.
Zo'n prachtig terras en zo'n belachelijke wijnglazen. Wijn-gierige
Nederlanders!
P
Plopperdeplop. Dat verliefde stel heeft gedaan met eten. Haar bord ligt
nog voor 25 procent gevuld met etensresten. Aangebakken aardappelen. "Het
was heel lekker," zegt de jongen tegen de zwarte schone, "maar," - en nu
komt het denk ik - "krijgen we de rekening," lacht hij verder. Tja, schone
bediening heeft zijn voordelen. Klagen wordt op die manier in de kiem
gesmoord. En Nederlanders zijn blijkbaar niet meer kritisch. Die attitude
hebben ze doorgegeven aan de Belgen. Tot de verzuring toe.
Q
Que faire? De geurende vrouwen stappen ook op. Rustig zoals ze gekomen
zijn. Slenterend onder de lindebomen (?). Eigenlijk is het één boom die
vier stammen heeft. Elk van de vier stammen wijst naar een windstreek: NO,
ZO, ZW en NW. Wat een wereldboom. Niet de logica van een levensloop, maar
de natuur pur sang: on-voor-spel-baar. Een groene reus 'Op de Thermen',
een stedelijk plein van zo'n honderd bij veertig meter. Met daar rond
allemaal oude huizen die elk een glorierijke geschiedenis uitstralen. Hier
en daar hebben hedendaagse architecten het verleden gebrainwasht. Maar
toch: architectuur staat voor altijd.
R
(De) R van eros brengt me in vervoering. Ik heb vandaag in Maastricht al
meer mooie vrouwen gezien dan de voorbije weken in België samen. Ik moet
bekennen: ik stel mijn hart alsmaar meer open en ik doe heel veel moeite -
bewust véél - om opnieuw het goede in de mens te zien, want in mensen
hebben wij te geloven, zei de Vlaamse filosoof Leopold Flam (1912-1995)
eens. Wantrouwen moet weer omgebogen worden naar vertrouwen. Hoe kan je
anders overleven en je niet verhangen aan een rozenstruik?
S
Slangen zijn serpenten
Maar ze kunnen er niets aan doen
De natuur gooit zelf de huid eraf
Jaar na jaar als schuldbesef
En dus is het zoals bij iedereen
Die zingt hoe hij gebekt is.
T
Té zwart is niet mooi. Maar zij is mooi bruin. Zoals de zon je huid
verbrandt als je de edelste regels van de kunst volgt. Alleen blijft die
mooie kelnerin altijd bruin. Ook op plaatsen waar de zon haar nooit
beschenen heeft.
U
Uit met mijn geluk in Maastricht! De berkenpollen hebben me gevonden. Ik
nies als een kierewiet en snuit zakdoeken vol. Een tsunami vindt plaats in
mijn neus. En niet één, maar twee, drie, vier. Allen beuken ze in tegen
mijn neusbeen. Niemand ziet het, maar mijn drama is nabij. Straks zal ik
weer rechtopzittend moeten slapen en als de goede fee niet komt, zal ik in
die onnatuurlijke stand slapen tot de ochtend me komt bevrijden.
V
Verdrietig maak ik aanstalten om het terras te verlaten. Trop is teveel.
Het gaat van kwaad naar erger. Een berkenpol komt nooit alleen. Het is
hoogst merkwaardig dat dit eenvoudige stuifmeel zo ingewikkeld kan zijn.
Hoe moeilijk is het om te begrijpen dat je er niet kan van slapen. Er moet
van vluchten. Intellectueel gezien moet ik om te beginnen al een
duidelijke voorstelling kunnen maken welke weg zo'n 'pol' aflegt om tot in
mijn longen te geraken en daar de boel op stelten te zetten. Nog gezwegen
om me daarna weken lang te pesten.
W
Doet niet mee,
Ik vergeet ze te vermelden,
Ze niet langer op te spelden
Maar ze te laten waar ze is
25 letters is niet mis.
X
X-factor. De bus Nederlandse toeristen die de vijf tafeltjes heeft
geannexeerd houdt het beschaafd rustig. Bij geen enkel woord is overdaad.
Geen lach te hard. De woorden zijn gewikt en gewogen. Kieskeurig. Niks
woorden als zeveraars of hufters, maar gewoonweg idioten. Een bus
intellectuelen? Zij vormen alleszins een communicatief systeem en zijn een
stabiliteitslaag op dit (culturele) terras.
Y
Yes, met spijt in het hart ga ik afrekenen met de mooie zwarte. Een streep
trekken onder dit terras en deze uitzonderlijke donderdag-koopavond.
Hoeveel fooi zal ik schenken? Als een redelijke klant? Zonder de logica om
ze te laten voelen dat ik ze graag zie?
Z
Zo,
in de Maas rollen verdachte stenen verder
Allemaal sollicitanten om afgerond te worden
Flirten met de natuur
Dansen in het water
Struinen van heinde naar ver
Diep en dan weer plots omhoog
Rollend, hotsend en botsend,
Kortom, lief zijn voor elkaar.
Top
|
|