Groeten uit Berbroek

<- terug
    Inhoud
    verder ->
 

Column 'Groeten uit Berbroek' - Columns 260 t.e.m. 269

269. Intermezzo III (dinsdag 4 juli)

"Was nutzt die glühende Natur
Vor deinen Augen dir,
Was nutzt dir das Gebildete
Der Kunst rings um dich her,
Wenn liebevolle Schöpfungskraft
Nicht deine Seele füllt
Und in den Fingerspitzen dir
Nicht wieder bildend wird?"

[Johann Wolfgang Goethe (1749-1832), Monolog des Liebhabers]

Reflecties

  • Ik zit aan een terrastafel in Le Roi des Belges in Brussel en voer een korte dialoog met een voorbijkomende clochard. Hij vindt mijn zoon ge-wel-dig! Sander en Sofie hangen rond me zoals welpen rond hun moeder. Tja, ze zijn dan ook maar acht en twaalf. Op hun levensverwachting van waarschijnlijk honderd is dat nog piep. Ik? Ik ben al een ouwe leeuw met streken. Ik leg zomaar geen buffeltje meer neer. Ik moet het eerder hebben van een oudere gnoe of een echt onachtzame antiloop. Ach! Ik ben blij. En dat maakt veel goed. Zo kocht ik namiddag opnieuw (h)eerlijke koopjes in de Passa Porta aan de Dansaertstraat. Louis Paul Boon zijn Fenomenale Feminateek (10 euro) en een bundel klassieke Arabische poëzie, Een Arabische Tuin (10 euro). Ik durf zeggen dat mijn manen ervan wapperden! (15 april 2006)

  • Albert Camus had gelijk toen hij schreef: "Daar alle normale mensen aan zelfmoord hebben gedacht, wordt het zonder meer duidelijk dat er een direct verband bestaat tussen dit gevoel en het verlangen naar het niets." Na deze gedachte schreef hij zijn boek van wereldformaat 'De mythe van Sisyfus'. Ik overweeg al een tijdje naar de Abdij van Averbode te rijden om er een nieuwe geïllustreerde bijbel te gaan kopen. Ik weet niet echt waarom, maar het moet. Ik voel het. Noem het voor mijn part de mythe van Laarmans. De titel van een boek waardig? (16 april 2006)

  • Het gedicht KROON vloeide plots uit mijn pen zoals snot uit een snipverkouden neus. Ik zat toen in mijn wagen op weg naar pa en ma en ik parkeerde even langs de weg om het op te vangen.
    KROON
    Het is meer dan een hart onder de riem
    Het is meer dan menselijke warmte
    Het is meer dan leven alleen
    Het is meer dan de maan bij nacht

    Als iemand je opbelt
    En zegt: "Het is goed wat je doet"
    Als iemand je vertelt
    dat hij van je werk genoten heeft

    Dát is pas de kroon op het werk
    Een kroon die geen koning past
    Zelfs niet voor een keizer is weggelegd
    Maar klaarligt voor elke mens
    (28 maart 2006)

  • 'k Weet niet. Een mens is zo snel vergeten. De zure appel waarin hij moet bijten om te overleven ligt regelmatig in de schaal. En met het verorberen van zo'n appel ben ik momenteel weer bezig. Als straks de appel op is en gereduceerd is tot een hoopje stront, kan alles weggespoeld worden. En dan is het probleem weer van de baan. Maar het leven an sich? Mooi, zéér mooi! Zie me hier zitten op een terras aan de dokken in Antwerpen. Terrasje van café Rivals aan de hoek van het Van Schoonbekeplein. Ik schat dat het buiten zo'n 22 graden is. Een feestelijke temperatuur om het lekkere eten van Pazzo al schrijvend te verteren. Nu de dialoog nog die ik had met een pientere vriend die er samen met me at. (2 mei 2006)

  • Weet je! In het leven komt het er niet op aan wat je kan of kunt, maar wel wie je bent en wie je kan begeesteren in een relatie. Uiteraard moet je geen onnozelaar zijn, maar met een gemiddeld IQ kom je verder dan gelijk wie. (13 mei 2006)

  • OP EEN DAG, IKZELF!
    alfa
    Jij zal wel denken
    wat een gekke man
    maanden leeft hij achter de horizon
    om dan plots als een storm op zee
    tegen mijn geest aan te beuken

    bèta
    Maar ben ik zo anders dan de zee
    De wijde waters
    Die zo rustig kunnen zijn
    Als de Stille Oceaan
    Die enkel door een
    Aardverschuiving onder de gordel
    Zo moordend kan worden als een tsunami

    gamma
    Ik ben de golven
    En jij het strand
    Ik vlei me graag neer op het zand
    Maar als het moet
    Zal ik een heel land meesleuren!
    (13 mei 2006)

  • Aan de antiekmarkt in Tongeren heb ik me genesteld aan het portaal van café Moustache waar een expresso 1,70 euro kost en muziek van de jaren 60 de volle ondersteuning krijgt van een gastvrouw met heel veel goesting en overdreven vriendelijkheid. Ik hoop dat ze het meent want:
    Ik ontbijt
    eenzaam
    met pen en papier
    op de top van mijn geest

    twee sandwiches met kaas
    één croissant
    twee koffie's
    één man

    maar alleen ben ik nooit
    mijn lichaam en mijn ziel
    vergezellen en steunen
    elk project
    van mijn leven

    zoals water de bedding
    naar zee.
    (4 juni 2006)

  • Wie bedenkt het onder de Toren van Babel? Wie schrijft het neer en wie voorziet er een illustratie bij? Ik plukte vijf zinnen uit het internetaanbod om over na te denken onder een duizendjarige eik:
    1. Als hij niets anders te eten had, leefde Godfried van Bouillon.
    2. Mag je zondag weekdieren eten?
    3. Doodgaan is stoppen met sterven.
    4. De barman was klein maar tapper.
    5. Afslanktips? Daar ben je vet mee!
    (13 juni 2006)

  • Hoe lang is een file in het hoofd van een leugenaar?
    (Op weg van Hasselt naar Dendermonde, 28 juni 2006)

  • VRAAGJE
    Denkt iemand dat hij
    onsterfelijk is
    als baas moet regeren
    met de stalen hand
    vals en onrechtvaardig

    Weet dan dat hij straks
    dement of met pampers
    stokoud moet zwijgen
    voor de eerste de beste
    kleuter
    (29 juni 2006)

  • Het dierbaarste voor een zoon is zijn vader. Ooit komt hij daarachter. Dat kan zijn als hij op reis vertrekt. Dat kan zijn op een goeie dag. Ook plots! .En dan zijn goden overbodig. Dan maak je een altaar voor Hem. (30 juni 2006)



268. Intermezzo II (dinsdag 27 juni)

“In deinem Herzen
Ist nicht viel Platz,
Drum alle acht Tage
Einen neuen Schatz.”

(Johann Wolfgang Goethe, 1749-1832)


VOORUIT

De muziek van Stan Getz bloeit als rozen
en The Girl from Ipanema komt in beweging

huizenrijen trillen als een espenblad
en ik zie een kind met tortillachips

de auto, siddering van bewegende delen
vervult weer de wens van genot en macht

ik neurie heel stil het wachterlied
en denk aan De Put van Juancarlos Onetti

in de mansarde van mijn Geestes Huis
snel ik opnieuw de levenstrap op en neer

als een stelselaar draai ik de autostrade op
en schakel hoger op de weg van goed en kwaad

ambtenjagers in bolides vliegen me voorbij
en naast de weg buigen gras en tamme struiken

een mama zonder woorden tuurt over haar stuur
een romantische ruïne achter zich latend

op de achterbank zit een lieve roze baby
bekend om zijn apodictische waarheden

grote windmolens stelen plots mijn panorama
terwijl ze illusoire gaten malen in de lucht

een mastodont rijdt er dwars doorheen
pierre à pierre neemt hij zijn aanloop

ik spring niet, maar wacht geduldig
zoals Settembrini op de Toverberg

ook al is het leven één grote verbrokkeling
de homo humanus moet verlicht blijven

kolossale eiken en nog hogere canadassen
wuiven vol vreugde en schoonheid op mijn weg

de natuur is de heer en meester der tegenstellingen
maar volgt steeds de wetten van het evenwicht

ach rijden, dat is horen, zien en zwijgen
in het volle aanschijn van andere gekooiden

op het tempo van het flitsende leven
of zoals een zoekende op de katharenroute

zo goed als nieuw begint elke reis
als verse groenten uit oud zaad

vaak mooier en sterker dan de moederplant
maar nooit langer dan de 26 letters van het alfabet

ook niet met een gezonde dosis havannatabak
de tand des tijds grijpt altijd in

de bijbel heeft het ons geleerd
we zijn slechts stof en as

ons leven is één lange verzameling van souvenirs
dankzij onze moeders en genoeg tryptofaan

het eeuwige leven is alleen voor karhengsten weggelegd
zij rennen altijd het snelst van punt a naar punt b

wie vaker en met een beetje theater een parking bezoekt
en al eens een watermuizenoortje plukt

de vraag stelt van verval of vervulling
moet niet in een bad van naftaleen.


267. Intermezzo I (dinsdag 20 juni)

"Alle Tage
Lebendige Geister.
Und zu jeder Sprache
Einen neuen Meister."

(Johann Wolfgang Goethe, 1749-1832)


HANNIBAL AD PORTAS

Harde strijden woelen het slijk en stof der aarde duchtig om
wrede burgers treden rabelaisiaans op en schieten op elkaar

zwaarbewapende milities strijden in onze geglobaliseerde achtertuin
in een reuzentent met televisie belijden we de strijd met een piratenoog

terwijl we onze kinderen voederen met kankerwerende broccoli
en ze zinloze vormoefeningen bij een fysiotherapeut laten verrichten;

We moeten niet langer zoeken naar aliëns met snot uit hun kont
we hoeven maar emotieloos een spiegeltje-dek-me op te roepen

op een of ander kruispunt in Somalië of pakweg Mogadishu
en strak te kijken met sereen licht dat het oppervlakte strijkt

niet alleen een aardige show verschijnt dan op het verfolied glas
maar welles-nietesspelletjes of een echte droomfinale in ons hoofd;

Als een orang-oetan menen we aan de zonzijde te zijn geboren
maar opzienbarend religieus worden we kapot gesubsidieerd

we weten godverdomme niet eens meer hoe men kervel plant
komt het uit een zaadje of uit de buik van een roze pelikaan

welke stellingen bieden nog soelaas in geval van consternatie
welk vermogen tot onderscheid staat ons nog ten dienste

zijn onze hersenen tot veelkleurige geurige geraniums herleid
of zijn we ongelooflijke mazzelrijders door en door verrot;

Er is nog hoop, er zijn nog begraven schatten en tal van overpeinzingen
en er zijn überhaupt nog mensen met hongerige hersenen

een hele nieuwe generatie met zijn hele nieuwe zuchten
en zoekers naar geen gaten, maar lucratieve niches in de markt

welvaartskinderen die virtueel wegdromen in een wereld anywhere
zoals een zeearend met zijn feilloze slagpennen zweeft boven zijn areaal

Moeder, wie zijn al die naakte bejaarden die aankloppen op de poort
als versleten consumenten, weggelopen uit een maatschappelijke soap

leve morosofen met verbijsterende oplossingen voor vervelende vragen
die van lijmen en het been, de doolboten en een pseudoniem van een kerel

"Schaf nooit de domheid af," sommeert de blijde schrijver Matthijs van Boxsel
want zelfs hele geciviliseerde landen spannen nog het vaakst de kroon

trouwens, overigens en bovendien, wie zou de bijbel nog wel lezen
als de Kerk blijft struikelen over dogma's en priesters-pedofielen;

Neen, slimme camera's filmen niet elke oneffenheid in de wereld van de mens
net zoals verzekeraars hun wetten maken achter hekken van zeven meter hoog

Nietzsche zoeken en verdwalen op de wegen van Zarqawi's nihilisme
is peinzen over de toekomst dat een museum is van zwart en wit

het is verdorie elke dag sapperdegroentjes op een berg van leefbaar perspectief
kopiëren en bedenken, kleine missies en grotere projecten, kapittelen in een rapport;

Jezus is geen mens, geen zoon van niemand ook, hij is simpelweg jij en ik
de hemel als symbool van het goede, de aarde als een afgeplatte hellesfeer

met leven vol pijn en verdriet, een fan in berenpak en lastpakken bij de vleet
maar nergens een soort gelukkige aardeling met een mythische reet;

Ja hoor, happily is er nog steeds de Bulgaarse rozenolie uit het dorpje Rozovo
natuurlijk niet voor de hele wereld want de schepper van dier en plant is niet gek

elke mens zijn eigen wereld zoals elke zaal zijn eigen architect
is trop nu wij traag maar zeker, ondankbaar, opstomen naar de tien miljard;

Dat worden dan de nieuwe mensen zoals Gummbah en Kamagurka ze voorstellen
alternatieve Siamese tweelingen met horrelvoeten die voetballen op klompen

dat zijn schapen met een neushoornvacht die cannabis roken en niet grazen
aan de waterpijp hangen en willen reizen naar een kleine biënnale in Pau

dat zijn verdomme corpulente gouvernantes met een dubbele navelader
eentje gevoed door Kama en de andere door de psychedelische Gumm, juist;

het staat niet eens in schril contrast met de vele kameraden van deze eeuw
kameraden om de kameraden, kameraden om de kameraden onderuit te halen

want daarvoor dienen kameraden toch, een alibi voor afgunst en jaloezie
in een huis van de wereld met kamertjes nog kleiner dan een bezemkast

Poeha, ik ben een man met een project, maar zonder een echt wereldplan
de toren van Babel is gevallen en misdaad is ook doodgewoon weggaan

leeuwen zijn niet langer de koningen van de jungle, maar gewoon opgejaagd wild
die niet langer kunnen gesust worden met vers vlees, maar met karamelsaus

Europa is een dorp geworden met ontelbare incidenten en wat geschoolde ministers
wandelende natuurrampen krijgen meer en meer support van duistere schlemielen

de eerlijke wind op het water is gebroken en likt zijn wonden op elke golf
de watermassa treurt en stuurt zijn stromende tranen naar elk aanspoelland

alleen een dichter nog, een exquise dichter, kan de rampspoed vertragen
maar daarvoor moet zijn heilige vuur wel branden van verliefdheid

anders is het alsof Nina Hagen in de rol van een Turkse assepoester kruipt
en huilt zoals de hond van His Master's Voice, fortes fortuna adiuvat.


266. Carpe diem (dinsdag 13 juni)

"De Belgische kust heeft haar eerste topweekend van dit jaar achter de rug. Het warme weer heeft heel wat toeristen naar de zee gelokt, waardoor de hotels voor meer dan 90 procent volzet waren." (Metro, maandag 12 juni 2006)

Proloog
Papa, papa, gaan we buiten een waterbad installeren? Het wordt 33 graden!
Maar neen, Rupert, roep mama, Maura, Fréderique en Zina en we gaan naar zee.
Naar zee!
Naar zee, potverkoffie. Voor een heel weekend!
Joepi!
Fred, wat hoor ik. Gaan we naar zee? Maar ik...
... Tut tut tut. Pak in en we zijn weg.
Maar we moeten nog dringend een nieuwe koelkast kopen, de buitendeur is stuk en ik heb ook dringend nieuwe kleren nodig voor de kinderen en...
... Inpakken!

Inleiding (in de auto)
Schat, dat is lief van je, maar je weet toch dat we ons geld beter kunnen besteden. Hoeveel gaat ons dat kosten? En heb je trouwens al een hotel.
Yep. In Oostende. Aan de dijk zelfs.
Aan de dijk?
Hmm, voor slechts 450 euro, ontbijt inbegrepen...
Poeha, 450 euro. Maar dat is het budget voor een gloednieuwe koelkast.
Dat weet ik, maar we leven maar één keer en uiteindelijk schijnt de zon.
Dus: wijlie weg!
Wijlie weg, wijlie weg, maar straks zijn we weer thuis en moet het een en ander gebeuren!
Ach zwijg nu Veerle, iedereen gaat toch naar zee. Volgens de hoteluitbater was het de laatste vrije kamer in zijn hotel en hadden we geweldig veel 'chance'. Alles zit vol!
Maar we moeten er ook nog eten schat, 's middags en 's avonds. Voor een gezin met zes personen kan dat aardig oplopen.
Ach, ik schrijf maandag wel wat geld over van de spaarrekening naar de zichtrekening en klaar is Kees. Kijk, je ziet toch dat iedereen naar zee rijdt. Dus, waarom wij niet?
Maar een dagje Ardennen met een picknick is toch ook goed en het kost bovendien een pak minder, Fred
Ach de Ardennen. Ik versta die Walen niet. Er is geen Waal die Nederlands spreekt. En goedkoop? We moeten 'nu' leven en niet morgen. En geef toe, we gaan toch allebei werken!
Dat weet ik Fred, maar we hebben nog een hele weg te gaan. En de kinderen moeten alle kansen krijgen. En bovendien wil ik ooit comfortabel de tachtig halen.
En en en ... iedereen wil oud worden, maar niemand wil het zijn. Ik zeg je Veerle: carpe diem en punt, amen en uit.

Oostende
Wat een chique hotel, zeg. Ben je zeker dat het voor de kamer maar 450 euro is, Fred?
Yep, maar blijkbaar moeten we hier een verplicht middagmaal nemen en het ontbijt van de kinderen is niet gratis maar de helft van de volwassenenprijs: negen in plaats van achttien euro per kind.
Pff, hoe zouden mensen met veel geld zo'n weekend doormaken, Fred? Zouden die ook op hun vingers moeten tellen om er elke maand te komen? Wij moeten toch altijd zo uit onze doppen kijken en op alles beknibbelen. Wij kunnen niets wat we liefhebben op onze bankkaart zetten.

De zee
Ach Veerle-lief, geniet nu toch van het prachtige weer en de bruisende zee.
Maar dat is het 'em juist. Dat kan ik niet.
Maar kijk naar de kinderen. Dan smelt je hartje toch. Dan vergeet je toch dat er rijken en armen zijn, goed en slecht, werk en leven. In een zwembroek is toch iedereen gelijk. Kijk naar ze! Voel hun geluk!
Ja, dat is zo, maar als ik ze straks weer in een oude jeans moet steken en ze een overjaarse T-shirt moet aandoen, dan weet ik het zo niet meer.
Ze zijn toch altijd netjes, Veerle. Zie onze Rupert maar eens zwemmen. En de meisjes duiken. We hebben toch prachtige kinderen, schat. En ze hebben allemaal uw neusje.
Ach, plaag me niet
Ik meen het. Jij denkt maar dat we niets hebben, maar zie ons hier liggen. We zijn de koningin en de koning van de zee. Maandag gooien we onze rijke gewaden af en gaan we weer werken en kijken we vooruit.
Maar dat is het net, Fred. Ik wil vooruit. Ik wil, ik wil...
'Ik wil ik wil de wereld zien!' Johan Verminnen. Klopt?... Wat wil je schat?
Het leven is zoals de zee: eb en vloed en voor de rest is het water. Zon en maan bewegen het. Niemand anders. Trouwens: wat ga je doen? Wat verwacht je eigenlijk nog van me? Van jezelf? We zijn veertigers. Leef toch, elke dag opnieuw alsof het de laatste is. Geniet van elke seconde.
Jij bent toch een optimist, Fred.
Neen, dat ben ik niet, want optimisten zijn 'losers' met een masker op. Ik ben simpelweg een gelukkige realist!

Terras
Wat waren die mosselen lekker, Veerle.
Ja, ik zit zo vol als...
... een mossel!
En kijk de kinderen, die smullen de laatste schelpen leeg
Weet je waar ik nu aan denk?
Ja, dat weet ik!
Ja, dat ook, maar nog iets?
Zeg eens
Of er iemand gelukkiger dan ons gezin zou kunnen zijn op dit moment!
Voor 450 euro?
Voor de luttele som van 450 euro en een habbekrats...
Papa, mama, krijgen we een ijsje?

Slot
Deed ik het goed, schat?
Jij bent de beste, Fred en je vingers... dat zijn magische vertroetelaars
Jij bent ook de beste Veerle, ik zweer het!

Epiloog
Mama, ik heb dorst
Veerle, Rupert roept. Ga jij of ik?
Ik ga wel schat.


265. Moe, moeder, moest (dinsdag 6 juni)

"Scholieren zijn vaak moe. De vermoeidheid ligt volgens psychologe Maike ter Wolbeek van het UMCU niet aan een druk leven, drugsgebruik of zwaar huiswerk, maar aan angst en depressies die de jongeren ervaren. De psychologe van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) deed een groot onderzoek." (Google Nieuws België, maandag 5 juni 2006)

Wordt het chronisch vermoeidheidssyndroom, CVS, de nieuwe ziekte van de volgende jaren? Net zoals griep of een verkoudheid? CVS sluipt al jaren in het leven van de hedendaagse mens, maar nu het ook bij scholieren wordt vastgesteld, is het weer wat anders. Want de jeugd is onze toekomst. Cliché, maar het is wel zo. Ontegensprekelijk. Volgens de razende plastisch chirurg Jeff Hoeyberghs uit Genk hebben wij, ouderen, de wereld zelfs te leen van onze kinderen. Het is volgens hem een reden om de aarde goed te verzorgen zodat we hem proper en netjes kunnen verder geven. Generatie na generatie! Maar nu onze toekomst stilaan ziek wordt, wordt ook dé toekomst gehypothekeerd. De Belg die volgens mij voor het eerst de ziekte in beeld bracht was Luk Saffloer. Hij bleek net voor de millenniumovergang één van de 10.000 ME/CVS-patiënten in België te zijn. Na Renate Dorrestein (Heden ik, 1993) en Wilfred Nix (Vermoeidheid, 1998) schreef ook Saffloer in 1999 over zijn duistere ME/CVS-ziekte een boek: 'Te moe om te sterven. Overleven met chronische vermoeidheid.' Met het nieuwe nieuws dat middelbare scholieren vaak ernstig moe zijn, is het boek wellicht aan een zoveelste herdruk toe. Ik heb het boek van Saffloer nooit gelezen, maar ik herinner me wel de warme stem van hem die toen de talrijke interviews gemakkelijk doorstond. CVS, chronisch vermoeidheidssyndroom. ME, myalgische encephalomyelitis. Met deze ziekte zijn we nog niet thuis. Vooral omdat blijkt dat bij de scholieren de vermoeidheidsklachten vooral door angsten en depressies worden verklaard. Als dat zo is, dan is er werk op de plank voor psychologen en filosofen. Vooral deze laatste groep intellectuelen kunnen dan een belangrijke rol gaan spelen in het onderwijs. In Nederland en in mindere mate in België is er al eens sprake geweest om lessen filosofie toe te voegen aan het lesrooster. Wel, het lijkt me de geschikte moment om daar werk van te maken. De oerangst, de moedeloosheid, de eenzaamheid, de drempel en de waan, de zelfkennis, het grote leven, de bergop, de loomheid, de levensafschuw en ontelbare andere ogenschijnlijke 'kleinigheden' van het leven kunnen door de filosoof behandeld worden. De filosoof kan de ziel kuisen en de mens opnieuw leren denken en na-denken. Niet alleen hoe de nieuwe wereld in mekaar zit, maar vooral hoe de mens een mens kan zijn en vooral blijven. Op die manier kunnen angst en depressie doorprikt worden. Natuurlijk zullen er ook vele scholieren zijn die gewoon moe zijn door hun levensstijl. En dan kan het probleem herleid worden naar 'opvoeding'. Wie zijn kinderen niet verplicht om van een zekere nachtrust te genieten en ze in het weekend de vrije hand geeft, riskeert dat zijn oogappels systematisch het evenwicht tussen rust en bewegen verliezen. Elke inbreuk hierop zorgt ervoor dat het lichaam schade lijdt. Vroeg of laat zal deze roofbouw op het lichaam betaald worden. Al naargelang het overschrijden van de grens, goedkoop of duur. Een lichaam is ingenieus gemaakt, maar is maar een lichaam, net zoals een mens een mens is. We moeten geen goden willen zijn! Die slapen nooit. Ah, neen. Die kunnen dag en nacht stoeien en langs de sterren scheren, gewoon omdat de vierde dimensie 'tijd' niet voor ze bestaat. Zij leven in een bodemloze ruimte en worden niet aangetast door de ijle tijd die van elk mens een ander mens maakt, seconde na seconde totdat hij ophoudt te bestaan. Leven is leren sterven, maar als straks de jeugd ook al te moe wordt om te sterven, dan vraag ik me af hoe het verder moet met hun leven. Misschien moeten al die vermoeide mensen maar wat meer kracht putten uit de natuur. Door in de volle lente om vijf uur op te staan bijvoorbeeld. Wie dan door de natuur wandelt, hoort de vogels fluiten, ziet het gras groeien en de hemel openbloeien. Daar zit volgens mij genoeg kracht in om 24 uur lang 'sterk' te zijn!


264. Spirituele zuurstof (dinsdag 30 mei)

"Vandaag komt de Dalai Lama in België aan, voor een bezoek tot 6 juni. In het kleurrijke Tibetaans Instituut in Schoten heerst een drukte van belang. Frans Goetghebeur (58), voorzitter van de Boeddhistische Unie van België, is organisator van het bezoek. De 11.500 plaatsen voor de toespraak in het Sportpaleis zijn uitverkocht, er zijn enkel nog plaatsen voor de onderrichtingen die hij in Brussel geeft." (Gazet van Antwerpen, maandag 29 mei 2006)

Zondag heeft de Duitse paus Benedictus XVI zijn vierdaags bezoek aan Polen beëindigd door een bezoek te brengen aan Auschwitz. Ik vraag me af wat de paus zoal gevoeld heeft toen hij op die vervloekte plaats flaneerde waar meer dan een miljoen joden tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven zijn gebracht? Het moet alvast geduizeld hebben voor zijn ogen nadat hij eerder die zondag voor ruim 800.000 toeschouwers een mis had opgedragen in Krakau. De paus kon zich zodoende een perfect beeld vormen van de 'massa mensen' die in Auschwitz zinloos zijn vermoord. Wat zegt de geest! Moeder, onze geest die onophoudelijk hongert naar spirituele zuurstof! Krijgen we die broodnodige injectie deze keer van Zijne Heiligheid de Dalai Lama die ons land een week bezoekt? Deze huidige veertiende Dalai Lama (Dalai, Mongools voor 'oceaan' en Lama, Tibetaans/Indisch voor 'goeroe') die luistert naar de naam Tenzin Gyatso zal in ons land op verzoek van de vlotte Frans Goetghebeur - "Kin omhoog!" - eerst een boeddhistische tempel in Hoei inwijden en daarna voordrachten, onderrichtingen en uiteraard ontmoetingen verzorgen. Voor zijn voordracht voor het grote publiek over het boeddhisme - geen godsdienst maar een levensfilosofie met de nadruk op devotie en rituelen - met de titel 'Interrelatie, of de kunst van het gelukkig zijn' in het Sportpaleis van Antwerpen, hebben 11.500 mensen 65 euro neergeteld. Dat levert een leuk sommetje op van 747.500 euro of - voor de oudere lezers - ruim 30 miljoen oude Belgische frank. Koken kost geld. Ook de zendelingen van Krsna vragen geld voor hun zielenkennis. De tienduizenden apostelen van Jehova vragen altijd een aalmoes voor 'Het Levende Woord' en vergeet niet dat de Kerk jaarlijks een dotatie van de Belgische staat krijgt voor elke inwoner die gedoopt is. Geen religie zonder geld, dus! Maar wat gaat de Dalai Lama, de Nobelprijswinnaar van de Vrede, met al die opgehaalde euro's doen? Het zou te gek zijn wanneer hij het geld hic et nunc zou storten aan de slachtoffers in Java waar een aardbeving zaterdagochtend minstens 5.200 doden maakte, 200.000 mensen dakloos schudde en tienduizenden mensen transformeerde naar de menselijke gesteldheid van moedeloosheid en hulpeloosheid. Natuurlijk valt er in het thuisland van de Dalai Lama, Tibet, ook heel wat ellende te bespeuren en vindt er naar verluidt een echte genocide plaats. Maar leven is ook prioriteiten stellen. Ook al is de Dalai Lama sinds 1959 in ballingschap in India want zoals je weet is Tibet door China geannexeerd. Poeha! De religieuze leiders in onze huidige wereld hebben het helemaal niet gemakkelijk. Is het ooit anders geweest? In 'Een geschiedenis van God' beschrijft Karen Armstrong vierduizend jaar jodendom, christendom en islam en zij heeft het niet zozeer over de geschiedenis van God zoals 'hij' is, maar wel zoals de mens in hem geloofd (heeft). En dat geloof in God is niet simpel. Neem nu Irak waar dagelijks tientallen mensen aan flarden worden geschoten. Wat moet zo'n kalief nog doen? Zeggen? Preken? Troosten? Bidden? Sussen? Ik zou het niet (meer) weten! We worden in deze wereld voortdurend heen en weer geslingerd tussen goed en kwaad, wit en zwart, licht en duister, geloof en ongeloof, vrede en oorlog, waarheid en leugen, vrienden en vijanden, medestanders en tegenstanders. de hemel en de hel. Wie er in slaagt op de ultra dunne scheidingslijn van al deze complementaire tegenstellingen te lopen, is de absolute winnaar. Maar wij, mensen!, hebben toch altijd zo'n lange tenen! De mensheid is en blijft op drift, vanaf het moment dat ze zich onderscheiden heeft van de apen. Los van alle interrelaties is ook de natuur al die tijd op drift. Aardlagen bewegen onophoudelijk en zorgen voor catastrofale bevingen, vulkanen puffen als puisten van tijd tot tijd aardetter in de lucht en vruchtbare regen en noodzakelijke levenswind sussen niet altijd met dezelfde intenties de gemoederen van alles wat leeft en beweegt op aarde. Wie houdt de mens nog op de been vraag je je wel eens af. Wie geeft aan de mensen moed en hoop zodat ze blijven voortstappen, voortkruipen, voortstrompelen om zich uiteindelijk aan de laatste grashalm te blijven vastklampen? Wat is het geheim om die natuurlijke cyclus van geboorte tot sterven zo lang mogelijk te willen overbruggen, de aanhangers van de Mythe van Sisyfus uitgezonderd? De religieuze leiders? De wetenschap? De familie? De filosoof? Ik vraag het me werkelijk af vanwaar die spirituele zuurstof komt die ons overeind houdt. En dat geldt zowel voor de mensen in arme landen of mensen die aan de voeten van de vulkanen Merapi of Karthala wroeten om in hun levensonderhoud te voorzien als voor de westerse mens die voortdurend kampt met uitdagingen die niet alleen voor kopzorgen, maar voor kop-breuken zorgen. Hoe kunnen we de huidige zes miljard mensen verzorgen zoals de miljarden neuronen in een portie gezonde hersenen? Door gewoon gelukkig te zijn? Door te geloven? Door na te denken? Of door zoals Mahatma Gandhi 'Vers 10' uit de Bhagavad-Gita na te streven: "Wie zijn taak doet zonder eraan gehecht te zijn en de baten hiervan overdraagt aan de Allerhoogste, is niet onderhevig aan de terugslag van zondig doen en laten, zoals een lotusbloem niet aangeraakt wordt door het water." Tja, ik lees alvast Flam, Leopold Flam.


263. Cicero (dinsdag 23 mei)

"We hebben niet veel tijd meer. De wereld staat niet stil. Fientje Moermans herhaalt het meerdere keren tijdens ons gesprek, en met aandrang. Wil Vlaanderen een welvarende regio blijven, dan moeten we de veelkleurigheid in onze samenleving dringend gaan beschouwen als een troef. Diversiteit heeft een economische meerwaarde." (Interview Fientje Moerman, VLD, Vlaams minister van Economie, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid, met Gorik Van Holen in De Morgen, maandag 22 mei 2006)

"Wat ben je van plan te doen?, vraag je. Wat het vee doet als het verstrooid raakt en de eigen soortgenoten volgt. Zoals het rund de kudde achterna gaat, zo zal ik de loyale burgers volgen of wie ook maar zo genoemd worden, zelfs als ze hun ondergang tegemoet gaan," schreef Cicero in januari 49 voor Christus aan Atticus toen het conflict tussen Pompeius en Caesar hoog oplaaide. Cicero, de twijfelaar, schuilt in ieder van ons. We leven anno 2006 in een multiculturele samenleving en we twijfelen hoe we verder moeten leven. Net zoals Marcus Tullius Cicero uiteindelijk niet kon kiezen tussen Pompeius en Caesar, net zo kunnen wij niet kiezen tussen de blanke moraal of de gekleurde zeden en gebruiken. We blijven de bange blanke man uithangen die niet kennen en weten wil. omdat hij twijfelt. De bange blanke man die geen kleuren kan mengen, wel lichamelijk, niet geestelijk! We willen ook niet leren uit de geschiedenis. Ja, op de schoolbanken onderwijzen we van a tot z over de Grieken en de Romeinen, over het eerste Triumviraat en het a-qua-duct, maar we vergeten dat bijvoorbeeld de integratie van de Griekse literatuur en filosofie bij de Romeinen ruim een eeuw heeft geduurd. Zeg maar de volledige tweede eeuw voor Christus. Met veel geruzie en heel wat gewelddadige conflicten. Maar daarna vervulde het Grieks voor de ontwikkelde Romeinen de functie die bijvoorbeeld het Frans had voor de Europese aristocratie in de 19de eeuw. Heel wat Belgen die een goede band hebben met Turken loven de rijkdom van hun geschiedenis (Anatolia) en hun keuken? Wie een Senegalees kent, keert nog voor zijn dood terug naar de aarde door opnieuw Moeder Aarde te herontdekken en te respecteren. Wie een Chinees leert kennen, transformeert naar een nieuwe én verrassende wereld van symbolen en respect. En zo kunnen we nog uren doorgaan, zoveel er volkeren op aarde zijn. Diversiteit kan alleen maar rijker zijn. Denk aan de opkomst van de kleurentelevisie. Denk aan een zonnige dag. Licht en donker, wit en zwart, blank en gekleurd. het zijn geen tegenstellingen, maar het is de complementariteit ad infinitum. Geen wit zonder zwart, geen licht zonder duisternis en geen blanken zonder kleurlingen. Het is een ongeschreven wet van de natuur. Het is niet alleen de kunst die complementariteit te zien, maar ze ook te beleven. Ervan te genieten. Alleen vrees ik dat er een nieuwe Caesar nodig is om dat te kunnen bekrachtigen én te bestendigen. Twijfelaars moeten geholpen worden. Een samenleving moet misschien wel eens gedwongen worden om niet meer te twijfelen over zekere zaken en waarden. Met redelijkheid uiteraard, maar mogelijk met een ijzeren hand. Cicero schreef in zijn brieven tussen 49 en 44 voor Christus dat het Triumviraat Pompeius, Caesar en Crassus via een politiek akkoord voor het eerst stabiliteit bracht in de republiek. De ene ruimde de zeerovers op, de andere het straatgeweld en Caesar maakte constructieve plannen voor zowat het hele Romeinse Rijk. Geschiedschrijvers zijn het volmondig eens dat dit eerste Triumviraat ooit, zorgde voor een kentering in de geschiedenis. Ook in België hebben we opnieuw zo'n Triumviraat of een Caesar nodig die vastberaden en niet via politiek opbod de weg voorbereid naar een kleurrijke samenleving. Bovendien moet ook de diversiteit tot een economische meerwaarde worden uitgespeeld. Dat heeft Fientje Moerman goed gezien! Belangrijk is dat dit Driemanschap of die ene 'Machtige' even het 'ik' en de 'hebzucht' in de mensen bevriest tot de nieuwe maatschappij is 'hervormd. Over de invulling van dat Triumviraat kunnen we nog discussiëren, maar in ieder geval moeten het drie rechters zijn die - zoals Plato het voorschrijft - proberen te leven naar bepaalde waarden, zoals deugd, zelfbeheersing, moed, verstandigheid en rechtschapenheid. Politici zoals wij die nu kennen in kamer en senaat en alle deelregeringen moeten dus even op onbetaald verlof! Wie protesteert moet de brieven van Cicero lezen. In het Latijn! Elke dag een integratie-uur! Ofwel gemeenschapsdienst: koken met ingrediënten van een volk dat hij minacht.


262. De dood (dinsdag 16 mei 2006)

"Nee, dit kun je niet zien aankomen en niet voorkomen. Nergens. Geen enkel beleid kan dit beletten. Het beste wat je nu kunt doen, is erover zwijgen." (Luc Lamine, de geschorste Antwerpse korpschef die zich tegenwoordig communicator in veiligheid laat noemen, over de18-jarige Hans Van Themsche die vrijdag 12 mei 2006 een slachtpartij in het Antwerpse stadscentrum aanrichtte. De Morgen, zaterdag 13 mei 2006)

Michel de Montaigne, de zestiende-eeuwse filosoof was door de dood gefascineerd: "Ik heb me aangewend de dood niet alleen in gedachte te houden, maar er ook voortdurend over te praten; en er is niets waarnaar ik zo graag informeer als naar hoe mensen gestorven zijn: wat zij hebben gezegd, hoe hun gelaatsuitdrukking was en hun houding; ook zijn er in de geschiedenisboeken geen andere passages waar ik zo aandachtig nota van neem. Wie de mensen leert te sterven, leert ze te leven." Natuurlijk heeft de Franse filosoof Roland Barthes, een boegbeeld van de Franse semiologie, deze passage uit de 'De Essays' van Montaigne gelezen. Op 25 februari 1980 werd hij in het Parijse Quartier Latin door een bestelwagen aangereden. Hij overleed vier weken later. De Nobelprijswinnaar Albert Camus kwam op 4 januari 1960 om het leven bij een auto-ongeluk nabij Lourmarin in Zuid-Frankrijk. De auto waarin Camus zat, werd bestuurd door zijn uitgever Michel Gallimard, die ook zelf bij het ongeval omkwam. Heel wat filosofische sterfgevallen zijn 'aangrijpend', denk maar aan Socrates die veroordeeld werd door de gifbeker of Lamettrie die overleed na het eten van een bedorven pastei. Filosoof Pieter Hoexum (°1968) schreef het boek 'Gedenk te sterven' (Athenaeum-Polak&Van Gennep, 2003) dat de dood van ruim twintig filosofen behandelt. Denken over de dood wordt vaak (angstig) verbannen uit de schrifturen en zelfs het denken van de westerse wereld. Ondanks de dagelijkse beelden van dood en verderf op alle televisiezenders. Ondanks de dagelijkse berichtgevingen van moorden en vermoorden in alle dagbladen. Het radionieuws: "Vandaag zijn weer 30 doden gevallen bij een bomaanslag in Irak," en "Afrikanen overspoelen de Canarische eilanden, maar velen spoelen er ook aan," en "De oorlog tussen gangsters en politie heeft in Sao Paulo - Brazilië - 53 doden geëist." Jawel, er zijn ook doden gevallen omdat ze oud waren of zoals Arthur Schopenhauer: "Nadat hij was opgestaan uit bed, ging hij op zijn sofa zitten en viel toen rustig in een slaap waaruit hij nooit meer zou ontwaken." En zo kan de dood seconde na seconde geregistreerd worden, uur na uur, dag na dag, jaar na jaar.Geschiedkundige Philippe Ariès (1914-1984) schreef er een dik boek over, een levenswerk over 'Duizend jaar sterven, begraven, rouwen en gedenken' (De Arbeiderspers, 1987). Hoe dik dit boek ook is, het blijft een epiloog in de verhouding tussen leven en dood, leven en sterven, maar evengoed van toevalligheden of nog beter, van een opeenstapeling van toevalligheden. Serendipiteit is vaak troef bij de dood. "Waarom was hij op dat moment dáár?" of "Normaal doet hij zo'n dingen niet, maar nu ging hij door het lint en. schoot." De dood is ook zo onomkeerbaar. Dood is dood en er rest alleen nog de herinnering. Nochtans inspireert de dood en kan ze zelfs bevrijdend zijn. Denk maar aan euthanasie, denk maar aan de dienst palliatieve zorgen. Denk ook aan het apocriefe evangelie van Judas! Denk aan het boekje 'Memento Mori' (Nijgh&Van Ditmar/Dedalus, 1996) naar een idee van Guido Lauwaert of "De dood is een onoverkomelijke gebeurtenis. Vroeg of laat komt ze bij ieder van ons langs. Maar hoe moeten wij ermee omgaan?" Let wel: Memento Mori is een vademecum voor niet-gelovigen met nieuwe rituelen voor een waardig afscheid. De gelovigen hebben immers een streepje voor als het op 'sterven' aankomt, want "sinds de verrezen Christus de dood heeft overwonnen, is de dood op deze aarde de echte dood en het fysieke sterven is de toegang tot het eeuwige leven. Daarom wordt de christen aangespoord de dood met vreugde, als een wedergeboorte tegemoet te zien," schrijft Arièl. Ik voeg er graag aan toe: "Idem dito voor de moslims". Maar wie brengt raad over leven en dood? Waarom bij wie de draad van Ariadne plots wordt overgesneden? Door een schietende gek, door een ongeval, door een ziekte of door de ouderdom? .De Maya's? Vooral nu 21 december 2012 in zicht is. Want dan komt ons zonnestelsel op één lijn te staan met Hunab K'u, het centrum van de Melkweg, de plaats die de Maya's de kosmische baarmoeder noemen. Tja, dan wordt de dood metafysisch!


261. "Is je mama dood?" (dinsdag 9 mei)

"Bij een tragisch ongeval is vrijdagavond Carine Timmermans overleden. De 44-jarige vrouw werd in het centrum van Neeroeteren door een afdraaiende vrachtwagen geraakt en kwam ongelukkig onder de wielen terecht. Voor de moeder van vier kinderen kon geen hulp meer baten." (Het Belang van Limburg, maandag 8 mei 2006)

Het is zo erg. Niets is erger! Vier kinderen die treuren om hun moeder. De dood is zo onomkeerbaar en definitief. Ondanks het causale verband met het leven, dat de dood voorbereiden is, blijft de dood verbazen en verbijsteren. In een ongeschreven taxonomie staat de dood ver boven het in kennis gesteld worden van kanker dat op zijn beurt weer ver boven het krijgen van plots ontslag gesitueerd kan worden. Toen ik maandagmorgen het bericht over het noodlot van de 44-jarige moeder uit Neeroeteren hoorde, focusten mijn ogen onwillekeurig naar het DSMagazine van De Standaard op mijn bureau die deze weekenduitgave speciaal gewijd had aan 'onthaasten-zitten-genieten-struinen-vrijen-rekken'. Deze opbeurende journalistiek staat in schril contrast met de moeder die 'in al haar overgave nog snel wat boodschappen ging doen voor het weekend.' Vier kinderen vergen trouwens heel wat van een moeder, van een vader, van de ouders. Ik loof het inlevingsvermogen van de Limburgse gouverneur Steve Stevaert die op de vraag "Wie is de persoon die je professioneel het meest bewondert?" in Jobat van afgelopen weekend antwoordde: "De man en de vrouw met twee kinderen die toch alle dagen met twee gaan werken. Ik vraag me nog altijd af hoe ze dat gemanaged krijgen. Fulltime werken en tegelijkertijd een gezin grootbrengen, je moet het maar kunnen!" Wel, Carine Timmermans was op het fatale ogenblik inderdaad haar gezin aan het managen toen verschrikkelijke vrachtwagenwielen een fatale stok in haar wielen staken. Bovendien was ze in de weer om niet voor twee, maar voor vier kinderen een zoveelste weekend in de geest van 'corporate governance' klaar te stomen. Maar de wetten van de socio-eco-market-sales- & lotswetten beslisten daar anders over. De joint venture die ze met haar man gesloten had - ze leefden apart maar in de beste verstandhouding - heeft daar niets aan kunnen veranderen. "Is je mama dood," is de vraag die onschuldige kinderen uit de omgeving nu stellen aan de vier kinderen van de overleden moeder. Het eeuwig in je hoofd zingende antwoord van Bram Vermeulen "dat je maar dood bent als je vergeten bent," zal hier geen enkele troost brengen noch de duizend-en-één beuzelpraatjes die voor en na de kerkpoort zullen gebeuren. Ook de herinnering van de vreselijke moord op de jonge Joe Van Holsbeeck niet. Zelfs het bloedrood weekend in Irak niet. Twee keer zinloos geweld in respectievelijk Brugge en Buggenhout?... Een lachertje. Net zoals de sinistere grap dat jongeren de politie in een Brussels metrostation het afgelopen weekend hebben belaagd. Neen! Niets is erger dan een moeder die sterft. Stokoud, heel oud, 60 of 44 jaar. Een moeder van vier kinderen heeft het recht op het eeuwige leven en als een journalist in Het Belang van Limburg het bericht voorziet van de titel "Laat dit niet voor niets zijn," dan hoop ik dat hij heel intens bedoelt dat ook Kerk en Staat moeten ophouden met ruziën over de asielzoekers, over de mensen zonder papieren, want daar zijn beslist moeders bij met kinderen of er zijn kinderen aanwezig van moeders. Uit respect voor de dood van moeder Carine, zouden al die asielzoekers die momenteel in de kerken actie voeren - morgen al - een veilig en comfortabel onderkomen moeten krijgen. Wij Belgen zijn daarvoor rijk genoeg. Nu nog hartelijk en redelijk!


260. Dag van de Arbeid (dinsdag 2 mei)

Solidariteit en armoede centraal op Dag van de Arbeid. "Een solidair alternatief voor de hervormingen van het kabinet," daarvoor pleitte PvdA-leider Wouter Bos op 1 mei, de Dag van de Arbeid. FNV-voorzitter Agnes Jongerius greep de viering aan om armoede in Nederland nog eens aan de kaak te stellen. (De Telegraaf, maandag 1 mei 2006)

Als er voor de werkende klasse in België, maar ook in de rest van de wereld, één waarheid bestaat, dan is het wel deze dat elke werknemer elke dag zal moeten gaan werken om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Wie geen werk (meer) heeft, wordt al snel herleid tot een hoopje miserie. Financieel of psychologisch gaat de werknemer dan ten onder. In een kapitalistisch land als België nog meer dan elders omdat deelnemen aan de maatschappij hier vaak gelijk staat met het aanschaffen van oneindig veel luxegoederen. De gemiddelde Belg leeft heel ver boven zijn comfortstand en de barometer van 'goed' leven wordt dan ook uitgedrukt met het type auto waarin hij rijdt, de kleding die hij draagt, de restaurants die hij bezoekt en de vakantiebestemmingen waar hij naartoe vliegt. Terwijl een gemiddelde Belg in de jaren 50 nog moest knokken om redelijk aan zijn levensbehoeften te voorzien, wordt er nu als het ware gevochten om een mp3. De werkende klasse heeft zich gefocust om te leven zoals een prins. Voor minder wil niemand meer gaan. Uiteraard vergt een prinselijk leven heel veel geld en de vraag is of de werkgever dat wil blijven betalen. Op dat vlak is er alleszins een strijd bezig die in heel wat gevallen gecoördineerd wordt door een vakbond en enkele politici. Want als de werknemers prinsen willen zijn, dan willen de werkgevers minstens koningen en nog liever keizers zijn. Gewoon winst maken in een bedrijf is niet meer genoeg, de winstens moeten minstens geoptimaliseerd worden en dat kan blijkbaar alleen maar door met de regelmaat van de klok werknemers te ontslaan. Maar geen koningen zonder prinsen. En prinsen die van de sociale zekerheid moeten leven, zijn geen echte prinsen meer, maar 'bastards'! Wanneer de Nederlandse socialisten tijdens 1 mei voor 'solidariteit' en 'tegen de armoede' pleiten dan zijn dat grosso modo dezelfde codewoorden die de Belgische socialisten hanteren wanneer ze hun werkgevers tot de orde roepen. Het is dezelfde solidariteit om de gemiddelde werknemer in beide landen op hetzelfde levenspeil te houden in de huidige samenleving. Met het 'njet' tegen de armoede vragen ze om de verworvenheden niet te laten afbrokkelen zodat een werknemer prinselijk kan verder leven en van vandaag op morgen niet alles verliest wat hij totnogtoe bijeengesprokkeld heeft. Maar welke solidariteit moet er gelden tussen de huidige werkende klasse en het leger werklozen, toch al ruim een half miljoen mensen in België? Kunnen de werknemers en werkgevers via sociale bijdragen deze massa blijven onderhouden want het is een utopie te denken dat deze honderdduizenden mensen nog ooit aan werk zullen geraken. De hamvraag is hoe we de kloof tussen de werklozen en de werkenden zo klein mogelijk kunnen houden want anders creëren we op termijn opnieuw Bokkenrijders en Robin Hoods die de 'herverdeling' van goederen en middelen een handje zullen helpen. Veiligheid wordt in de toekomst het zorgenkind nummer één van de overheid! Ik heb het dan nog niet gehad over de mensen zonder papieren in ons land. Ook die willen (legaal) werk. Dat scandeerden ze op 1 mei in de straten van Brussel. Vandaag worden ze te pas en te onpas ingezet, maar zonder enige waarborg van wat dan ook. Heb ik tijdens een 1 mei-toespraak nog iets gehoord over het generatiepact? Hoe zit het met de oudere werknemers in bedrijven? Worden ze straks allemaal door jongeren vervangen voor minder loon? Moeten ze zich straks dringend omscholen om vanaf hun vijftigste 'whatever what' te gaan doen? Zijn er straks nog alleen arbeidscontracten van drie tot zes maanden en al eens een jaar? Of moet iedereen zich eens de bedenking maken of werken het enige zaligmakende middel is om aan al die 21ste eeuwse (genot)dingen te geraken? Zijn er geen alternatieven voor een ander maar waardig leven? Moeten we het communisme weer opgraven? Voor iedereen werk en voor iedereen een mp3? Geen diverse lonen, maar voor iedereen eenzelfde levenscomfort! Niemand nog langer meegezogen in het rad van fortuin dat dagelijks op straat en op televisie wordt tentoongesteld. Iedereen een open haard en daar 's avonds rond geschaard. ajuinsoep en aan het vuur een opa die vertelt in plaats van weg te kwijnen in een bejaardenhuis.


Top